690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabı
Sınıf / grup: 6 Gelir Tablosu Hesapları / 69 Dönem Sonucu
Kısa tanım
Gelir ve gider hesaplarının kapanışından sonra vergi öncesi ticari dönem sonucunu toplar.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Gelir ve gider hesaplarının kapanışından sonra vergi öncesi ticari dönem sonucunu toplar.
| Hesap sınıfı | 6 - Gelir Tablosu Hesapları |
|---|---|
| Normal bakiye | Alacak veya Borç |
| Borçlandırıldığı durum | Gider/zarar hesapları kapatılırken ve dönem zararı oluştuğunda. |
| Alacaklandırıldığı durum | Gelir/kâr hesapları kapatılırken ve dönem kârı oluştuğunda. |
| Başlıca karşı hesaplar | 600-689, 691, 692 |
| Mali tablo yeri | Gelir tablosu; dönem sonunda 690/692 kapanış zinciri veya özel enflasyon düzeltme mekanizması |
Muhasebe mantığı
690 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI hesabı, işlemin ekonomik mahiyeti bu hesap tanımına girdiğinde kullanılır. Benzer görünen işlemlerde önce daha özel bir hesap bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Gelir/gider sınıflaması belge adına göre değil, işlemin ekonomik özüne ve dönemsellik ilkesine göre yapılır. Normal bakiye yönü: Alacak veya Borç. Gider/zarar hesapları kapatılırken ve dönem zararı oluştuğunda. Gelir/kâr hesapları kapatılırken ve dönem kârı oluştuğunda. Gelir tablosu hesapları geçici hesaplardır; dönem kapanışında net sonuç hesaplarına devredilir ve yeni döneme bakiye taşımaz.
Uygulama 1 - Gelir hesaplarının 690 hesaba kapatılması (özet)
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 600 | YURTİÇİ SATIŞLAR | ₺5.000.000,00 | |
| 642 | FAİZ GELİRLERİ | ₺200.000,00 | |
| 646 | KAMBİYO KÂRLARI | ₺100.000,00 | |
| 690 | DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI | ₺5.300.000,00 |
- Gerçek işletmede tüm 6 grubu gelir/kâr hesapları kendi bakiyeleri kadar kapatılır.
Uygulama 2 - Gider ve zarar hesaplarının 690 hesaba kapatılması (özet)
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 690 | DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI | ₺4.100.000,00 | |
| 621 | SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ | ₺3.000.000,00 | |
| 631 | PAZARLAMA SATIŞ DAĞITIM GİDERLERİ | ₺500.000,00 | |
| 632 | GENEL YÖNETİM GİDERLERİ | ₺400.000,00 | |
| 660 | KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ | ₺200.000,00 |
- Örnekte vergi öncesi ticari kâr 1.200.000 TL’dir.
Vergisel değerlendirme
Vergi etkisi işlem türüne göre VUK, KVK/GVK, KDV Kanunu ve ilgili tebliğ/özel düzenlemeler temelinde ayrı incelenir. Muhasebe giderinin kaydedilmiş olması vergi matrahında otomatik indirim hakkı; muhasebe gelirinin oluşması da tek başına aynı dönemde vergi doğduğu anlamına gelmez.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi / MSUGT | Temel yaklaşım: MSUGT hesap işleyişi, VUK değerleme hükümleri, KDV ve kurumlar vergisi bakımından işlemin belge, tahakkuk, dönemsellik ve vergi matrahı etkisi ayrı değerlendirilir. Ticari muhasebe kaydı ile vergi beyannamesi düzeltmeleri aynı şey değildir. |
|---|---|
| IFRS / TFRS | Temel yaklaşım: Tahakkuk ve gerçeğe uygun sunum ilkeleri esas alınır; işlemin ekonomik özü belirlenir. Tekdüzen hesap kodu, TFRS ölçüm/sunum sonucunun kendisi değildir; gerekli farklar yardımcı hesaplar ve raporlama düzeltmeleriyle izlenebilir. |
| BOBİ FRS | Temel yaklaşım: BOBİ FRS kendi ölçüm ve sunum hükümleri uygulanarak değerlendirilir. TFRS hükümlerinin otomatik kopyası değildir; özellikle finansman unsuru, finansal araçlar, hasılat ve maliyetlerde BOBİ FRS hükümleri ayrıca kontrol edilir. |
| KÜMİ FRS | Temel yaklaşım: KÜMİ FRS kapsamında küçük ve mikro işletme ayrımı önemlidir. Mikro işletmeler için bazı ölçüm kolaylıkları bulunur; işlem KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre ayrıca değerlendirilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Hesabın bakiyesi dönem sonucu hesabına aktarılır. Yanlış dönem, yanlış hesap grubu veya hatalı ölçüm; brüt kârı, faaliyet kârını, finansman giderlerini, vergi öncesi kârı ve dolayısıyla özkaynakları etkileyebilir. Nakit akış tablosundaki sınıflama ayrıca ilgili raporlama çerçevesine göre yapılır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Borç toplamı = alacak toplamı matematik kontrolü yapılmalı.
- İşlem tarihi ile fatura/tahsilat tarihi karıştırılmamalı; tahakkuk ve dönemsellik test edilmeli.
- KDV ve diğer vergiler hasılat/giderden ayrıştırılmalı; istisna/tevkifat/indirim koşulları ayrıca doğrulanmalı.
- Vergi/MSUGT kaydı ile finansal raporlama ölçüm düzeltmesi aynı kayıt gibi sunulmamalı.
- Dönem sonunda geçici gelir/gider hesabının bakiye taşımadığı kontrol edilmeli.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.