Brüt Maaştan Net Maaşa: Kesintiler Nelerdir?
Türkiye'de brüt maaştan net maaşa geçerken dört temel kesinti uygulanır:
- SGK işçi payı (%14): Prime esas kazanç üzerinden hesaplanır; 2026 SGK tavanını aşan kısımdan prim alınmaz.
- İşsizlik sigortası işçi payı (%1)
- Gelir vergisi (%15–%40): Kümülatif vergi matrahına göre artan oranlı dilimlerle hesaplanır. Asgari ücrete isabet eden matrah kısmı istisnadır.
- Damga vergisi (binde 7,59): Asgari ücrete isabet eden kısım muaftır.
Sayısal Örnek
Brüt 60.000 TL maaş için: SGK işçi payı 8.400 TL, işsizlik 600 TL; kalan 51.000 TL vergi matrahından asgari ücret istisnası düşülür, kalan kısma dilim oranı uygulanır. Yılın ilk aylarında %15 diliminde net maaş daha yüksek, ilerleyen aylarda kümülatif matrah büyüdükçe üst dilimlere geçildiği için net maaş düşer — bordroda yıl içi net değişiminin nedeni budur.
Kümülatif Vergi Matrahı Neden Önemli?
Gelir vergisi aylık değil, yılbaşından itibaren biriken matrah üzerinden dilimlenir. Yıl ortasında işe girenlerde önceki işverendeki kümülatif matrah devralınabilir; bu, net maaşı doğrudan etkiler. Hesaplayıcıdaki 12 aylık tablo, her ayın dilim geçişlerini otomatik gösterir.
İşveren Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
İşverene toplam maliyet; brüt maaş + teşviksiz SGK işveren payı (%21,75) + işsizlik işveren payı (%2) toplamıdır. Koşullar sağlanırsa 2 puanlık genel indirim SGK işveren payını %19,75'e, imalat sektöründe 2026 sonuna kadar uygulanan 5 puanlık indirim ise %16,75'e düşürebilir.
Sık Sorulan Sorular
Asgari ücret istisnası nedir?
2022'den beri tüm ücretlerin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir ve damga vergisinden istisnadır. Bu istisna bordroda otomatik uygulanır.
Yemek ve yol yardımı vergiye tabi mi?
Nakit yemek yardımının günlük belirli tutarı gelir vergisinden istisnadır; kart/kupon uygulamalarında istisna sınırları farklıdır. Hesaplayıcı güncel istisna sınırlarını referans olarak gösterir; nakit brüt ücret hesabına yemek, yol, özel sigorta ve BES ödemeleri dahil edilmez.
Net maaş anlaşması yaptım, brütüm ne olur?
Hesaplayıcının netten brüte modu, hedef net tutara ulaşan brütü iteratif olarak bulur — vergi dilimi geçişleri dahil.
2026 Gelir Vergisi Dilimleri (Ücret Gelirleri)
| Dilim | Matrah (TL) | Oran |
|---|---|---|
| 1 | 0 – 190.000 | %15 |
| 2 | 190.000 – 400.000 | %20 |
| 3 | 400.000 – 1.500.000 | %27 |
| 4 | 1.500.000 – 5.300.000 | %35 |
| 5 | 5.300.000 üzeri | %40 |
Asgari ücrete isabet eden matrah kısmı bu dilimlerden istisna tutulur; hesaplayıcı bunu otomatik uygular.
İşveren Toplam Maliyeti — Örnek Tablo
| Kalem | Brüt 45.000 TL | Brüt 90.000 TL |
|---|---|---|
| Brüt maaş | 45.000 | 90.000 |
| SGK işveren (%21,75, teşviksiz) | 9.787,50 | 19.575 |
| İşsizlik işveren (%2) | 900 | 1.800 |
| Toplam maliyet | 55.687,50 | 111.375 |
Koşullar sağlanırsa genel 2 puanlık indirimde SGK işveren payı %19,75'e, imalat sektöründeki 5 puanlık indirimde %16,75'e iner.
Bordro Kontrol Listesi
- ✓ Kümülatif vergi matrahı doğru devredildi mi?
- ✓ Asgari ücret istisnası uygulandı mı?
- ✓ SGK tavanı aşıldı mı, aşılan kısımdan prim kesildi mi?
- ✓ Yemek/yol istisna tutarları güncel mi?
- ✓ Netten brüte hesapta hedef net ay ay tutarlı mı?