Türkiye'de şirket işletmek çeşitli vergi yükümlülükleriyle birlikte gelir. Bu yazıda, her şirketin bilmesi gereken 5 temel vergiyi basit bir dille ve pratik örneklerle açıklıyoruz. Karmaşık formülleri bir kenara bırakıp, konuyu günlük hayattan örneklerle anlamaya çalışalım.
1. Kurumlar Vergisi: Şirketinizin Kârından Alınan Pay
Kurumlar vergisi, şirketinizin yıl sonunda elde ettiği kâr üzerinden ödediğiniz vergidir. 2026 yılındaki oran %25'tir.
Nasıl Hesaplanır?
Basitçe:
- Yıl sonunda ticari kârınızı hesaplarsınız
- Bazı giderleri geri ekersiniz (vergi matrahına dahil edilmeyenler)
- Bazı kazançları çıkarırsınız (istisna kapsamında olanlar)
- Kalan tutarın %25'ini vergi olarak ödersiniz
Pratik Örnek:
Şirketiniz yıl sonunda 400.000 TL kâr elde etti. Ancak bunun içinde 50.000 TL yasal olarak kabul edilmeyen gider var (örneğin, belgesiz giderler). Ayrıca 100.000 TL gayrimenkul satış kazancınız istisna kapsamında.
• Bilanço Kârı: 400.000 TL
• Geri eklenen kabul edilmeyen giderler: +50.000 TL
• Çıkarılan istisna kazançlar: -100.000 TL
• Vergi matrahı: 350.000 TL
• Ödenecek vergi: 350.000 × %25 = 87.500 TL
Asgari Kurumlar Vergisi: Zarar Etseniz Bile Vergi Ödemek
Şirketiniz zarar etse bile, belirli giderlerin toplamı üzerinden asgari vergi ödemeniz gerekir. Bu, özellikle kayıt dışı faaliyetleri önlemek için getirilmiş bir düzenlemedir.
Hangi Giderler Dahil?
- Personel maaşları ve primleri
- Kira ödemeleri
- Amortismanlar
- Dışarıdan alınan hizmetler
Bu giderlerin toplamının %50'si asgari vergi matrahı olarak kabul edilir ve bunun %25'i vergi olarak ödenir.
Pratik Örnek:
Şirketiniz zarar etti, ancak:
• Personel giderleri: 500.000 TL
• Kira: 100.000 TL
• Amortisman: 200.000 TL
• Toplam: 800.000 TL
• Asgari vergi matrahı: 800.000 × %50 = 400.000 TL
• Asgari kurumlar vergisi: 400.000 × %25 = 100.000 TL
Normal hesaplamada zarar olsa bile, en az bu kadar vergi ödemek zorundasınız.
📅 Ne Zaman Beyan Edilir?
Şirketinizin muhasebe dönemi Aralık ayında bitiyorsa, Nisan ayı sonuna kadar beyan edip ödersiniz.
2. KDV (Katma Değer Vergisi): Her İşlemde Hesaplanan Vergi
KDV, sattığınız mal veya hizmetin fiyatına eklediğiniz, aldığınız mal ve hizmetlerin fiyatı üzerinden ödediğiniz vergidir. Farkı devlete ödersiniz.
KDV No. 1: Klasik KDV Beyannamesi
Nasıl Çalışır?
Satışlarınızdan tahsil ettiğiniz KDV ile alışlarınız için ödediğiniz KDV arasındaki fark, ödeyeceğiniz KDV'dir.
Pratik Örnek:
• Bu ay 100.000 TL + KDV satış yaptınız
• Satışlarınızdan tahsil edilen KDV: 100.000 × %20 = 20.000 TL
• Hammadde ve malzeme alışlarınız için ödenen KDV: 12.000 TL
• Ödenecek KDV: 20.000 - 12.000 = 8.000 TL
Ödediğiniz KDV daha yüksek olsaydı, fark bir sonraki aya devrederdi.
KDV Oranları (2026):
- Genel: %20
- Temel gıda, kitaplar: %1 veya %10
- Bazı hizmetler: KDV'den muaf
KDV No. 2: Başkaları Adına Kestiğiniz KDV
Bazı durumlarda, satıcının KDV'sini kesip devlete ödersiniz. Buna "KDV tevkifatı" denir.
Hangi Durumlarda Uygulanır?
- Hurda alımları (%90 tevkifat)
- Metal, plastik, makine ticareti (%50)
- Temizlik, bakım-onarım hizmetleri (%50)
- İnşaat işleri (%50-70)
- Danışmanlık hizmetleri (%50)
Pratik Örnek:
Bir temizlik şirketinden 10.000 TL + KDV hizmet aldınız.
• Fatura tutarı: 10.000 TL
• KDV (%20): 2.000 TL
• Toplam fatura: 12.000 TL
• Ancak %50 tevkifat var, yani KDV'nin yarısını kesiyorsunuz: 1.000 TL
• Temizlik şirketine ödeyeceğiniz: 12.000 - 1.000 = 11.000 TL
• Kestiğiniz 1.000 TL'yi KDV No. 2 ile beyan edip ödersiniz
📅 Ne Zaman Beyan Edilir? Her ayın 26'sına kadar.
3. Gelir Vergisi Stopajı: Çalışanlarınızın ve İşbirlikçilerinizin Vergisi
Şirketiniz yaptığı ödemelerden vergi kesmekle yükümlüdür. İki ana kategori vardır:
A) Maaş Stopajı
Çalışanlarınızın brüt maaşından SGK primi ve gelir vergisi kesersiniz.
Nasıl Hesaplanır?
- Brüt maaştan SGK primi (~%15) düşülür
- Kalan tutar üzerinden gelir vergisi dilimlerine göre vergi hesaplanır
- Uygunsa Asgari Geçim İndirimi (AGİ) düşülür
- Kalan tutar çalışanın eline geçen net maaştır
Gelir Vergisi Dilimleri:
İlk dilimde %15'ten başlayıp son dilimde %40'a kadar çıkan artan oranlı bir vergi dilimi vardır.
Pratik Örnek:
15.000 TL brüt maaşlı bir çalışan:
• Brüt: 15.000 TL
• SGK primi (-): ~2.250 TL
• Gelir vergisi matrahı: ~12.750 TL
• Hesaplanan gelir vergisi: ~2.100 TL
• Net maaş: ~10.650 TL
Asgari Ücret Vergi İstisnası (2022 Sonrası)
2022'den itibaren Asgari Geçim İndirimi (AGİ) kaldırılmıştır. Yerine daha basit bir sistem gelmiştir: Asgari ücret tutarına kadar kazançlar gelir vergisi ve damga vergisinden tamamen muaf tutulur. Bu istisna, medeni durum veya çocuk sayısına bakılmaksızın herkes için aynıdır.
B) Diğer Stopajlar
Sadece maaştan değil, şirketinizin yaptığı diğer ödemelerden de kesinti yaparsınız:
- Serbest Meslek Ödemeleri (Avukat, Muhasebeci, Danışman): %20 stopaj
- Kira Ödemeleri: %20 stopaj
- Telif ve Patent Gelirleri: %17-20 stopaj
- Kâr Payı Dağıtımı: %10 stopaj
Örnek: Serbest Meslek Ödemesi
10.000 TL + KDV hukuki hizmet aldınız.
• Fatura toplamı: 12.000 TL
• %20 stopaj: 2.000 TL
• Avukata ödeyeceğiniz: 10.000 TL (stopaj ve KDV kesildikten sonra)
📅 Ne Zaman Beyan Edilir? Tüm stopajlar her ayın 26'sına kadar Stopaj Beyannamesi ile beyan edilip ödenir.
4. Damga Vergisi: Belgeler Üzerinden Alınan Vergi
Damga vergisi, düzenlediğiniz sözleşme ve belgeler üzerinden ödediğiniz vergidir.
Hangi Belgeler Damga Vergisine Tabidir?
- İş sözleşmeleri (asgari ücret tutarı hariç)
- Kira sözleşmeleri
- Hizmet alım sözleşmeleri
- Taahhütnameler
- Kefalet sözleşmeleri
- Çek, senet gibi kıymetli evraklar
Önemli İstisnalar:
- Bilanço, mizan ve vergi beyannameleri damga vergisinden muaf
- İş sözleşmelerinde asgari ücrete kadar olan kısım muaf
- Çalışan alacaklarına ilişkin belgeler muaf
- Kamu kurumları arası yazışmalar muaf
Nasıl Hesaplanır?
Nispi Damga Vergisi:
Sözleşme tutarının %0,948'i kadar vergi ödersiniz.
Pratik Örnek - Kira Sözleşmesi:
120.000 TL yıllık kira için sözleşme yaptınız:
• Damga vergisi: 120.000 × 0,00948 = 1.137,60 TL
• Genellikle kiracı ve ev sahibi yarı yarıya öder: 568,80 TL
Pratik Örnek - Hizmet Sözleşmesi:
500.000 TL danışmanlık sözleşmesi:
• Damga vergisi: 500.000 × 0,00948 = 4.740 TL
Maktu Damga Vergisi:
Bazı işlemler için sabit bir tutar ödenir (yıllık güncellenir):
- Ticari defter tasdikleri
- Ticaret sicili işlemleri
- Bazı özel beyannameler
📅 Ne Zaman Ödenir? Sözleşme düzenlendiğinde veya aylık toplu beyanname ile ödenebilir.
5. Geçici Vergi: Yıl İçinde Ödenen Kurumlar Vergisi Peşini
Geçici vergi, yıl sonunu beklemeden her 3 ayda bir ödediğiniz vergi peşinidir. Yıl sonunda kurumlar vergisi ile mahsup edilir.
Nasıl Hesaplanır?
Her 3 ayda bir, o ana kadar elde ettiğiniz kârın %25'ini hesaplarsınız.
Pratik Örnek:
1. Dönem (Ocak-Mart):
• Kâr: 100.000 TL
• Geçici vergi: 25.000 TL
• Nisan ayında ödersiniz
2. Dönem (Ocak-Haziran toplamı):
• Kâr: 250.000 TL
• Toplam geçici vergi: 62.500 TL
• Daha önce ödenen: 25.000 TL
• Bu dönem ödenecek: 37.500 TL
• Temmuz ayında ödersiniz
Dönemler ve Tarihler
| Dönem | Aylar | Beyan Tarihi |
|---|---|---|
| 1. Dönem | Ocak-Mart | 17 Nisan |
| 2. Dönem | Nisan-Haziran | 17 Temmuz |
| 3. Dönem | Temmuz-Eylül | 17 Ekim |
| 4. Dönem | Ekim-Aralık | 17 Şubat |
Yıl Sonunda Ne Olur?
Yıl sonunda kurumlar vergisi beyannamenizi verdiğinizde:
• Hesaplanan kurumlar vergisi: 500.000 TL
• Yıl içinde ödediğiniz geçici vergiler: 450.000 TL
• Ödenecek: 50.000 TL
Geçici vergi fazla ödendiyse, iade alabilir veya diğer vergilerinizle mahsup edebilirsiniz.
Vergi Takvimi: Ne Zaman Ne Ödenir?
Her Ayın 26'sına Kadar:
- ✓ Stopaj Beyannamesi (maaş ve diğer stopajlar)
- ✓ KDV Beyannamesi (No. 1)
- ✓ KDV Beyannamesi (No. 2 - tevkifat)
Her 3 Ayda Bir:
- ✓ Geçici Vergi (17'sine kadar - Nisan, Temmuz, Ekim, Şubat)
- ✓ KDV Beyannamesi (üç aylık beyan edenler için 26'sına kadar)
Yılda Bir Kez:
- ✓ Kurumlar Vergisi Beyannamesi (muhasebe döneminden sonraki 4. ayın sonuna kadar)
Pratik İpuçları
1. Belge Sisteminizi Düzenleyin
Tüm faturaları, makbuzları ve sözleşmeleri düzenli olarak arşivleyin. Dijital ortamda klasörler oluşturun: "Gelen Faturalar", "Giden Faturalar", "Sözleşmeler", "Bordro" vb. Her ay düzenli kayıt tutmak, yıl sonunda hayat kurtarır.
2. Vergi Takvimi Oluşturun
Telefonunuzda veya bilgisayarınızda hatırlatıcılar kurun:
- Her ayın 26'sı: KDV ve Stopaj
- Her 3 ayda bir 17'si: Geçici Vergi
- Yıl sonundan sonra 4. ay: Kurumlar Vergisi
Ceza ve faizler gerçekten yüksek olabilir. Bir günlük gecikme bile ceza ile sonuçlanabilir.
3. E-Fatura ve E-Defter Sistemine Geçin
Artık zorunlu olan bu sistemlere alışın. Kâğıt işini azaltır, hata riskini düşürür ve vergi dairesiyle uyumu kolaylaştırır. İlk başta zor görünse de, alıştıktan sonra çok pratik olur.
4. Her Zaman Bir Mali Müşavirle Çalışın
Vergi sistemi karmaşık ve sürekli değişiyor. Profesyonel bir mali müşavir:
- Vergi planlaması yapar
- Yasal teşvikler hakkında bilgilendirir
- Beyanname hatalarını önler
- Vergi denetimlerinde yanınızda olur
Ödeyeceğiniz ücret, getireceği faydaya göre çok küçüktür.
5. Stopaj ve İndirim Takibini İhmal Etmeyin
Özellikle KDV No. 2 ve sorumlu sıfatıyla yaptığınız stopajlar unutulmamalıdır. Unutursanız, kestiğiniz parayı cebinizden ödersiniz ve ayrıca ceza alırsınız. Aylık kontrol listenizde mutlaka olmalıdır.
6. Nakit Akışınızı Vergi Dönemlerine Göre Planlayın
Özellikle geçici vergi ve kurumlar vergisi dönemlerinde, hazinenizde yeterli nakit bulundurun. Son günden önce ödemeleri yapın, strese girmeyin.
7. İstisna ve Teşviklerden Yararlanın
Ar-Ge teşvikleri, bölgesel destekler, yatırım indirimleri gibi fırsatları kaçırmayın. Hangi teşviklerden yararlanabileceğiniz konusunda mali müşavirinizle konuşun.
8. Kayıtlarınızı En Az 5 Yıl Saklayın
Vergi dairesi geriye dönük denetimler yapabilir. Tüm belgelerinizi yasal saklama süresi boyunca saklayın. Dijital yedeklemeleri de unutmayın.
Son Sözler
Vergi sistemi karmaşık görünse de, temel mantığını kavradığınızda işinizi çok daha sağlıklı yönetebilirsiniz. Her vergi türü aslında işinizin farklı bir yönünü ilgilendirir:
- Kurumlar Vergisi: Kârlılığınızın göstergesi
- KDV: Ticari döngünüzün takibi
- Stopajlar: İnsan kaynakları ve dış hizmet yönetimi
- Damga Vergisi: Sözleşme ve belge organizasyonu
- Geçici Vergi: Yıl içi performans takibi
Bu vergileri bir yük olarak değil, işinizin sağlık göstergesi olarak görürseniz, hem yasal yükümlülüklerinizi yerine getirir hem de işinizin nabzını tutmuş olursunuz.
Başarılı ve sorunsuz bir vergi yönetimi dileriz! 🎯
Not: Bu yazıdaki bilgiler 2026 yılı başı itibarıyla günceldir. Vergi mevzuatı sık sık değişebildiğinden, önemli kararlar almadan mutlaka güncel mevzuatı kontrol edin veya mali müşavirinize danışın.
Profesyonel Vergi Planlaması ve Destek
İletişime Geç→Yasal Uyarı
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Özel durumunuz için mutlaka bizimle veya başka bir uzmanla iletişime geçin.