IFRS 16 veya TFRS 16 kapsamında kiracı için kullanım hakkı varlığı, kira yükümlülüğü ile faiz ve amortisman planı hesaplayan araç.
Uluslararası ve Türkiye finansal raporlama standartları kapsamındaki ihtiyaçlar, işlemin niteliği ve şirketin raporlama amacı birlikte değerlendirilir.
IFRS/TFRS bilgisiBu araç eğitim ve tanıtım amaçlıdır; gerçek IFRS 16 / TFRS 16 kiralama ölçümleri şirketin politikaları, sözleşme koşulları ve bağımsız denetim/danışmanlık değerlendirmesi doğrultusunda yapılmalıdır.
IFRS 16, IFRS Foundation tarafından yayımlanır. TFRS 16 aynı standardın Türkçe yerel muadilidir; KGK tarafından yayımlanır ve TFRS raporlaması yapan işletmeler tarafından uygulanır. Güncel metin için birincil standarda başvurun.
İnceleme tarihi: 20 Eylül 2026
IFRS 16 veya TFRS 16 kapsamında kiracıya ait kullanım hakkı varlığını, kira yükümlülüğünü, faiz ve amortisman planını hesaplar. TFRS 16 Türkiye’de yürürlükte olan yerel muadildir; TFRS raporlaması yapan kuruluşlar bu aracı kullanabilir.
IFRS 16 Kiralamalar, IFRS Foundation tarafından yayımlanan ve kiralamaların muhasebeleştirilmesi, ölçümü, sunumu ve açıklanmasına ilişkin standarttır. TFRS 16, standardın Türkçe yerel muadilidir ve KGK tarafından yayımlanır. IFRS 16 her ülkede ve her kuruluş için zorunlu değildir; yalnızca yerel finansal raporlama çerçevesi IFRS veya TFRS uygulamasını zorunlu ya da olanaklı kılan işletmeler için geçerlidir.
Eşit dönemli ödemeler ve sabit iskonto oranı varsayımıyla, tek bir kiracı sözleşmesi için başlangıç kira yükümlülüğünü, başlangıç kullanım hakkı varlığını, yükümlülüğün dönem bazında faiz ve anapara ayrımını ve kullanım hakkı varlığının doğrusal amortismanını hesaplar. IFRS 16 veya TFRS 16 kapsamında kiracı raporlaması için bir ölçüm aracıdır.
Başlangıç kira yükümlülüğü, gelecekteki kira ödemelerinin ve varsa beklenen kalıntı değer garantisinin ve kullanılması makul ölçüde kesin olan satın alma opsiyonu kullanım fiyatının bugünkü değeridir. Her dönemde açılış yükümlülüğü dönem oranı üzerinden faiz tahakkuk ettirir, ödeme yükümlülükten düşülür ve kapanış yükümlülüğü kalan tutardır.
L0 = Σ P_t / (1 + i)^t + G / (1 + i)^n + O / (1 + i)^n
Başlangıçta kullanım hakkı varlığı, başlangıç kira yükümlülüğüne peşin kira ödemeleri ve başlangıç doğrudan maliyetleri eklenerek, alınan kiralama teşvikleri düşülerek ve restorasyon veya sökme yükümlülüklerinin bugünkü değeri eklenerek bulunur. Bu araç, kullanım hakkı varlığını kullanıcının seçimine göre kira süresi veya dayanak varlığın faydalı ömrü boyunca doğrusal olarak amortismana tabi tutar.
ROU0 = L0 + peşin + doğrudan maliyet − teşvik + restorasyon
IFRS 16 paragraf 26 uyarınca kolayca belirlenebiliyorsa kiralamada zımni faiz oranı, aksi halde kiracının alternatif borçlanma faiz oranı kullanılır. Bu araç oranı türetmez veya doğrulamaz. Oranı yıllık efektif olarak girersiniz; araç, ödeme sıklığına uyan dönem oranına çevirir.
i_dönem = (1 + i_yıllık)^(1 / dönem sayısı) − 1
Ödemeler dönem başında yapıldığında ilk ödeme faiz tahakkuku olmadan uygulanır ve başlangıç yükümlülüğü dönem sonu senaryosuna göre daha küçüktür. Araç, bu seçimi hem bugünkü değer iskontosunda hem de planda yansıtır.
Kiracı; (a) başlangıçta 12 ay veya daha kısa süreli ve satın alma opsiyonu bulunmayan kiralamalar için sınıf bazında ve (b) dayanak varlığı yeni halindeyken düşük değerli olan kiralamalar için sözleşme bazında muhasebeleştirme muafiyeti seçebilir. Düşük değer değerlendirmesi, varlığın yeni halindeki mutlak değerine göre yapılır ve Standart sabit parasal eşik belirlemez. Muaf tutulan kiralamalarda ödemeler kira süresi boyunca doğrusal veya başka sistematik esasa göre gider yazılır.
Örnek yalnızca hesaplamanın şeklini göstermeye yöneliktir ve aracın doğruluğunun kabaca teyit edilmesinde kullanılabilir.
Tek bir kira süresi boyunca eşit dönemli ödeme, sabit iskonto oranı, tek para birimi, kullanım hakkı varlığının doğrusal amortismanı, değişken ödeme yokluğu ve dönem içi yeniden ölçüm yokluğu. Yuvarlama yalnızca sunum aşamasında yapılır.
Değişken kira ödemeleri (endekse, orana, kullanıma veya ciroya bağlı), endeks veya oran yeniden ölçümü, kira sözleşmesi değişiklikleri, erken sona erme, kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğü, yabancı para çevrimi, satış ve geri kiralama, alt kiralama, kiraya veren muhasebesi, US GAAP ASC 842, vergi ve KDV, düzensiz ödeme tarihleri ve gün sayım yöntemleri araç dışıdır. Araç, bir sözleşmenin kiralama içerip içermediğini belirlemez; kira süresi, iskonto oranı ve kira dışı bileşenler gibi konularda mesleki muhakemeyi ikame etmez.
IFRS 16 ile US GAAP Topic 842; kiracıda kira sınıflandırması, gider tanıma modeli ve çeşitli sunum ve açıklama gereklilikleri bakımından farklıdır. Bu araç yalnızca IFRS 16 veya TFRS 16 uygular ve ASC 842 sonucu üretmez.
IFRS 16’nın birincil kaynağı IFRS Foundation’ın yayımlanmış standartlar sayfasıdır. TFRS 16, KGK tarafından yayımlanan Türkçe yerel muadilidir ve TFRS raporlaması yapan işletmelere uygulanır.
Paylaş:
