IFRS-US GAAP-VUK Amortisman Hesaplama
IFRS, US GAAP ve VUK standartlarına göre amortisman tutarlarını karşılaştırmalı olarak hesaplayın.
Genel Bilgiler
⚠️ VUK'da hurda değeri dikkate alınmaz
ÖNEMLİ: Bilgileri doldurmadan önce tüm detay ve ayrıntıları sayfanın altında bulabilirsiniz
VUK (Türkiye için)
ℹ️ Bilanço usulünde: Her iki yöntem de seçilebilir
⚠️ İşletme hesabında: Genellikle sadece Normal amortisman uygulanır (Azalan Bakiyeler kısıtlıdır)
IFRS Parametreleri
💡 Her yıl gözden geçirilmeli
💡 İşletme ekonomik faydaya göre seçer
US GAAP Parametreleri
💡 Tutarlı uygulama gerekir
VUK
Türk Vergi Mevzuatı
Yıllık Amortisman
IFRS
Uluslararası Standartlar
Yıllık Amortisman
US GAAP
ABD Muhasebe Standartları
Yıllık Amortisman
Temel Farklar ve Açıklamalar
VUK
- • Sabit oranlar kullanılır (GİB listesi)
- • Hurda değeri dikkate alınmaz
- • Tam maliyet bedeli itfa edilir
- • Normal ve azalan bakiyeler yöntemi
- • Vergi mevzuatına göre zorunlu
- • Enflasyon düzeltmesi kaldırıldı (2025 sonu)
- • Binek oto hariç tam yıl esası
IFRS (Uluslararası)
- • Faydalı ömür işletme tahmini
- • Hurda değeri düşülür (yıllık revize)
- • 3 yöntem: Doğrusal, Azalan, Üretim
- • Gün/ay bazlı hesaplama
- • Component depreciation zorunlu
- • Yeniden değerleme yapılabilir
US GAAP (ABD)
- • Faydalı ömür işletme tahmini
- • Hurda değeri düşülür
- • IFRS ile benzer yöntemler
- • Gün/ay bazlı hesaplama
- • Component depreciation isteğe bağlı
- • Yeniden değerleme yasak
Önemli Kavramlar ve Farklar
1. Faydalı Ömür ve Amortisman Oranı İlişkisi
VUK: Amortisman oranı seçilebilir DEĞİLDİR - faydalı ömür Gelir İdaresi tarafından belirlenmiştir. Örnek: %20 oran = 5 yıl faydalı ömür (zorunlu). IFRS/US GAAP: 5 yıl bir tahmindir - işletme kendi belirler ve her yıl gözden geçirir. Vergi vs Finansal Raporlama: VUK = vergi planlaması için sabit kurallar | IFRS/US GAAP = gerçek ekonomik faydayı yansıtma
2. Hurda/Kalıntı Değeri
Varlığın faydalı ömrü sonunda satılabileceği tahmini değer. Örnek: 100.000 TL'lik makine, 5 yıl sonra hurda olarak 10.000 TL'ye satılabilir. VUK: Hurda değeri YOKTUR - tam maliyet üzerinden amortisman ayrılır. IFRS/US GAAP: Hurda değeri her yıl gözden geçirilir. Tahmin değişirse amortisman ileriye dönük revize edilir, geçmiş düzeltilmez. Bu şu anlama gelir: IFRS/US GAAP ≠ "bir kere hesapla, unut" | VUK ≈ "oran belli, devam et"
3. Amortismana Başlama Anı ve Kıst Amortisman
VUK: Binek otomobiller hariç tam yıl esası uygulanır (yılın son günü alınsa bile tam yıl amortisman). Binek otomobillerde kıst amortisman (aylık hesaplama) zorunludur. IFRS: Amortisman, varlık kullanıma hazır hale geldiği anda başlar (fatura tarihi veya aktifleştirme tarihi şart değil). Gün/ay bazlı kullanım esastır. Satışa hazır tutulan varlıklar için amortisman durdurulur (IFRS 5). US GAAP: IFRS ile benzer şekilde gün/ay bazlı kullanım esası geçerlidir. Büyük yatırımlarda bu fark kâr tutarını ciddi şekilde etkiler
4. Component Depreciation (Parça-parça Amortisman)
IFRS: Uçağın motorları (15 yıl), gövdesi (25 yıl), iç mekanı (10 yıl) AYRI AYRI amortismana tabi tutulur - ZORUNLU. US GAAP: Tüm uçak tek varlık olarak amortismana tabi tutulabilir - isteğe bağlı. Etki: Component depreciation ilk yıllarda amortisman giderini artırır (kısa ömürlü parçalar nedeniyle) → İlk yıllar: daha düşük kâr | Son yıllar: daha yüksek kâr
5. Yeniden Değerleme ve Enflasyon Düzeltmesi
IFRS: Varlıklar gerçeğe uygun değere yükseltilebilir (Revaluation Model). Yeniden değerleme farkı doğrudan kâr yazılmaz, özkaynakta "Yeniden Değerleme Artış Fonu" olarak izlenir. Yeniden değerleme artışı, değer düşüklüğüyle netleştirilir (IAS 16). Önceki değer düşüklüğü varsa, önce bu telafi edilir. Avantaj: Bilanço gerçek değeri yansıtır, borçlanma kapasitesi artar. Dezavantaj: Amortisman gideri artar → dolaylı olarak kârı düşürür. US GAAP: Yeniden değerleme YASAK - sadece tarihi maliyet. VUK: Enflasyon Düzeltmesi uygulaması 2025 yıl sonu itibarıyla kaldırılmıştır. Ancak geçici kanuni düzenlemelerle (2021-2023 yeniden değerleme gibi) istisnai uygulamalar yapılabilir. Temel Fark: IFRS = muhasebe politikası olarak sürekli seçenek | VUK = geçici kanuni düzenlemelerle sınırlı
6. US GAAP - Pratik Gerçeklik
US GAAP teorik olarak IFRS'e yakın olsa da pratikte şu farklar vardır: Daha az yöntem kullanılır (çoğunlukla straight-line), daha muhafazakâr tahminler yapılır, politika değişikliğinden özellikle kaçınılır. Bu, "consistency" (tutarlılık) vurgusunun neden bu kadar güçlü olduğunu açıklar.