809 Dönemde Ortaya Çıkan Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelirlere (giderlere) İlişkin Vergiler (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 80 Kâr/Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Dönem OCI
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
80 grubundaki dönem OCI kalemlerinin cari/ertelenmiş vergi etkilerini ayrı izler.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
80 grubundaki dönem OCI kalemlerinin cari/ertelenmiş vergi etkilerini ayrı izler.
| Hesap grubu | 80 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | 80 grubundaki dönem OCI kalemlerinin cari/ertelenmiş vergi etkilerini ayrı izler. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 559 |
| Başlıca standart | TMS 12 |
| Recycling / çözülme | ilgili OCI unsuru ile aynı sınıflama mantığı |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
Uygulama — 801 yeniden değerleme artışına ilişkin 375.000 TL varsayımsal ertelenmiş vergi etkisi
Dönem OCI vergi etkisi
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 809 | Dönemde Ortaya Çıkan Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelirlere (Giderlere) İlişkin Vergiler (±) | ₺375.000,00 | |
| 489 | Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | ₺375.000,00 |
- Vergi oranı örnek amaçlı hesaplanan senaryo tutarıdır; gerçek işlemde yürürlükteki oran ve vergi matrahı farkının niteliği doğrulanır.
Dönem sonu birikimli vergi hesabına aktarım
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 559 | 559 Birikimli OCI Vergi Hesabı | ₺375.000,00 | |
| 809 | Dönemde Ortaya Çıkan Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelirlere (Giderlere) İlişkin Vergiler (±) | ₺375.000,00 |
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TMS 12 ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 559 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS’de özkaynağa yansıtılması gereken gelir/giderler esasen 55/56 grubuna doğrudan kaydedilebilir. KGK FRSHP’ye göre işletme isteğe bağlı olarak dönem özkaynak gelir/giderlerini ayrı tabloda sunarsa 80-83 hesaplarını TFRS benzeri dönem köprüsü olarak kullanabilir. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 809 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 559 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.