831 Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Olarak Sınıflandırılan Borçlanma Araçlarından Kazançlara (kayıplara) İlişkin Diğer Düzeltmeler (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 83 Diğer OCI Düzeltmeleri
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
FVOCI borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetten ölçülen kategoriye yeniden sınıflandırılmasında 561’deki birikimli farkın kâr/zarara gitmeden finansal varlığın defter değerini düzeltmesini izler.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
FVOCI borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetten ölçülen kategoriye yeniden sınıflandırılmasında 561’deki birikimli farkın kâr/zarara gitmeden finansal varlığın defter değerini düzeltmesini izler.
| Hesap grubu | 83 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | FVOCI borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetten ölçülen kategoriye yeniden sınıflandırılmasında 561’deki birikimli farkın kâr/zarara gitmeden finansal varlığın defter değerini düzeltmesini izler. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 561 |
| Başlıca standart | TFRS 9 |
| Recycling / çözülme | kâr/zarara reclassification değildir; carrying amount adjustment |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
Uygulama — FVOCI borçlanma aracında 80.000 TL birikimli kazancın itfa edilmiş maliyete yeniden sınıflandırmada defter değerinden çıkarılması
Kâr/zarara uğramayan diğer düzeltme
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 831 | Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Olarak Sınıflandırılan Borçlanma Araçlarından Kazançlara (Kayıplara) İlişkin Diğer Düzeltmeler (±) | ₺80.000,00 | |
| 11x* | İlgili Finansal Yatırım Hesabı | ₺80.000,00 |
- Varsayım: birikimli OCI kazancı ilgili varlığın defter değerinden çıkarılmaktadır. Kayıp yönünde kayıt tersine döner.
Dönem sonu diğer düzeltme hesabının kapatılması
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 561 | 561 Birikimli Özkaynak Hesabı | ₺80.000,00 | |
| 831 | Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Olarak Sınıflandırılan Borçlanma Araçlarından Kazançlara (Kayıplara) İlişkin Diğer Düzeltmeler (±) | ₺80.000,00 |
- Bu işlem kâr/zarar yaratmaz; 56 grubundaki birikimli tutar defter değerine aktarılmış olur.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TFRS 9 ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 561 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS uygulamasında 80-83 kullanımı, işletmenin özkaynaklarda kaydettiği dönem gelir/giderlerini ayrı tabloda sunmayı tercih etmesine ve ilgili BOBİ FRS hükmünün çözülme mekanizmasına bağlıdır; TFRS recycling kuralları otomatik aktarılmaz. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 831 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 561 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.