180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı
Sınıf / grup: 1 Dönen Varlıklar / 18 Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
Kısa tanım
Cari dönemde ödenmiş veya kaydedilmiş olmakla birlikte gelecek aylara ait olan giderleri dönemsellik gereği aktifleştirir.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Cari dönemde ödenmiş veya kaydedilmiş olmakla birlikte gelecek aylara ait olan giderleri dönemsellik gereği aktifleştirir.
| Hesap sınıfı / grubu | 1 Dönen Varlıklar / 18 Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları |
|---|---|
| Hesap niteliği | Aktif karakterli dönem ayırıcı hesap |
| Normal bakiye | Borç bakiyesi verir. |
| Borçlandırıldığı başlıca durumlar | Gelecek aylara ait peşin gider oluştuğunda. |
| Alacaklandırıldığı başlıca durumlar | İlgili ay geldiğinde uygun gider hesabına aktarımda. |
| Sık karşı hesaplar | 100,102,320,760,770,780. |
| Mali tablodaki yeri | Dönen varlıklar - Peşin ödenmiş giderler. |
Muhasebe mantığı
Ödeme yapılması tek başına gider doğurmaz; faydanın tüketildiği dönemde giderleşme yapılır.
Mesleki uyarı: Bir yıldan uzun süreye ait kısım 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında izlenmelidir.
Uygulama 1 - Temel işlem
01.10.2026 tarihinde 12 aylık sigorta poliçesi için 120.000 TL peşin ödeme yapılmıştır. 2026’ya ait 3 aylık kısmın 30.000 TL, 2027’ye ait 90.000 TL olduğu varsayılmıştır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 180 | Gelecek Aylara Ait Giderler | ₺120.000,00 | |
| 102 | Bankalar | ₺120.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 120.000,00 TL = Alacak toplamı 120.000,00 TL.
- Ödeme anında tüm tutar geçici varlık olarak izlenir; dönemsel gider aylık aktarılır.
Uygulama 2 - İleri düzey / dönem sonu
31.12.2026 itibarıyla üç aylık 30.000 TL sigorta gideri ilgili gider hesabına aktarılmıştır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 770 | Genel Yönetim Giderleri | ₺30.000,00 | |
| 180 | Gelecek Aylara Ait Giderler | ₺30.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 30.000,00 TL = Alacak toplamı 30.000,00 TL.
- Faydası 2026’da tüketilen kısım giderleşmiştir; kalan 90.000 TL 2027’ye devreder.
Uygulama 3 - 18 aylık sigorta giderinin kısa/uzun ayrımı
01.10.2026’da 18 aylık sigorta poliçesi için 180.000 TL ödenmiştir. 31.12.2026’ya kadar 3 aylık 30.000 TL giderleşmiş; sonraki 12 ay 120.000 TL 180’de, kalan 3 ay 30.000 TL 280’de izlenecektir.
İlk ödeme
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 180 | Gelecek Aylara Ait Giderler | ₺150.000,00 | |
| 280 | Gelecek Yıllara Ait Giderler | ₺30.000,00 | |
| 102 | Bankalar | ₺180.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 180.000,00 TL = Alacak toplamı 180.000,00 TL.
3 aylık giderleşme
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 770 | Genel Yönetim Giderleri | ₺30.000,00 | |
| 180 | Gelecek Aylara Ait Giderler | ₺30.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 30.000,00 TL = Alacak toplamı 30.000,00 TL.
- Dönemsellik ve vade sınıflaması birlikte uygulanır.
Uygulama 4 - Dövizli peşin hizmet bedeli
Bir yıllık yazılım hizmeti için 12.000 USD peşin ödeme 36 TL kurdan 432.000 TL olarak kaydedilmiştir. Hizmet alınmaya başladıkça tarihi TL tutarı sistematik giderleşir; peşin ödeme parasal olmayan kalem olarak değerlendirilir.
Peşin ödeme
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 180 | Gelecek Aylara Ait Giderler | ₺432.000,00 | |
| 102 | Bankalar | ₺432.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 432.000,00 TL = Alacak toplamı 432.000,00 TL.
Bir aylık giderleşme
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 770 | Genel Yönetim Giderleri | ₺36.000,00 | |
| 180 | Gelecek Aylara Ait Giderler | ₺36.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 36.000,00 TL = Alacak toplamı 36.000,00 TL.
- TFRS Yorum 22/IFRIC 22 yabancı para avans/peşin bedelin işlem tarihini belirlemede önemlidir.
Vergisel değerlendirme
Peşin ödenen giderlerin vergi matrahında dönemsellik ve tahakkuk ilkeleri dikkate alınır. Belge ve işle ilgililik şartları ayrıca aranır.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| IFRS / TFRS | IFRS/TFRS: Peşin ödenmiş gider, hizmet henüz alınmadığı ölçüde bir varlıktır; hizmet tüketildikçe giderleşir. Nakit tahsil hakkı doğurmadığından çoğu kez TFRS 9 finansal varlığı değildir. Yabancı para peşin ödeme için TFRS Yorum 22/IFRIC 22 önemlidir; parasal olmayan nitelik taşıyabilir. |
|---|---|
| BOBİ FRS | BOBİ FRS: Dönemsellik ve varlık/gider ayrımı kavramsal çerçeve ve ilgili varlık bölümü uyarınca yapılır; yabancı para işlemlerinde Bölüm 20 uygulanır. |
| KÜMİ FRS | KÜMİ FRS: Peşin ödemeler hizmet/varlık edinme hakkı olarak izlenir; hizmet alındıkça giderleşir. Yabancı para için Bölüm 18 uygulanır. |
| Vergi/MSUGT ile temel fark | Ana fark: 180’in TDHP’deki adı bir sunum aracıdır; raporlama standardında ekonomik hak hangi varlık kalemine aitse o sınıflama esas alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Gider dönemi takvimi hazırlanır; bir yıldan uzun kısım 280’e aktarılır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Peşin ödemeyi tamamını ödeme tarihinde gider yazmak.
- 2027’ye ait tutarı 2026 giderinde bırakmak.
Kontrol sorusu: 180 alt hesapları için hizmet dönemi ve aylık giderleştirme planı mevcut mu?
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.