224 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri Hesabı
Sınıf / grup: 2 Duran Varlıklar / 22 Ticari Alacaklar(−)
Kısa tanım
Finansal kiralama işlemlerinden doğan uzun vadeli alacakların nominal sözleşme tutarı ile bugünkü değer arasındaki henüz kazanılmamış finansman gelirini izler.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Finansal kiralama işlemlerinden doğan uzun vadeli alacakların nominal sözleşme tutarı ile bugünkü değer arasındaki henüz kazanılmamış finansman gelirini izler.
| Grup | 22 Ticari Alacaklar |
|---|---|
| Nitelik | Aktifi düzenleyici |
| Normal bakiye | Alacak |
| Borçlandırılır | Uzun vadeli faiz tutarı kısa vadeye aktarılırken veya kazanıldıkça çözülürken. |
| Alacaklandırılır | Sözleşme başlangıcında uzun vadeli henüz kazanılmamış faiz belirlenirken. |
| Başlıca karşı hesaplar | 220/221, 124, 642 veya esas faaliyet gelir hesapları |
| Mali tablo yeri | Uzun vadeli finansal kiralama alacaklarının altında indirim. |
Muhasebe mantığı
Finansal kiralama işlemlerinden doğan uzun vadeli alacakların nominal sözleşme tutarı ile bugünkü değer arasındaki henüz kazanılmamış finansman gelirini izler.
Uygulama 1 - Uzun vadeli kazanılmamış faiz
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 220 | Finansal Kiralamadan Alacaklar | ₺1.200.000,00 | |
| 224 | Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) | ₺200.000,00 | |
| 253 | Kiralamaya Konu Makine Çıkışı / Net Yatırım | ₺1.000.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 1,200,000.00 TL = Alacak toplamı 1,200,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Örnek, brüt kira alacağı ile net yatırım arasındaki 200.000 TL henüz kazanılmamış finansman gelirini gösterir. Gerçek işlemde kiraya verenin varlık çıkışı ve KDV/vergi kayıtları sözleşmeye göre ayrıca kurulur.
Uygulama 2 - Kısa vadeli faize aktarım
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 224 | Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) | ₺70.000,00 | |
| 124 | Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) | ₺70.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 70,000.00 TL = Alacak toplamı 70,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: İzleyen on iki ayda kazanılması beklenen faiz kısa vadeli düzenleyici hesaba aktarılır.
Uygulama 3 - Dönem finansman geliri
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 124 | Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) | ₺45.000,00 | |
| 642 | Faiz Gelirleri | ₺45.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 45,000.00 TL = Alacak toplamı 45,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Döneme isabet eden finansman geliri etkin getiri mantığıyla gelirleştirilir.
Vergisel değerlendirme
11 Sıra No.lu MSUGT ile finansal kiralama işlemlerine ilişkin 124 ve 224 hesapları açılmıştır. Vergisel değerleme ve finansal kiralama mevzuatı ayrıca dikkate alınır.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| IFRS / TFRS | IFRS 16/TFRS 16’da kiraya veren finansal kiralamayı net kiralama yatırımı üzerinden muhasebeleştirir ve finansman gelirini sabit dönemsel getiri sağlayacak şekilde tanır. 224 hesabı yasal hesap planı sunum aracıdır; TFRS ölçüm mantığının kendisi değildir. |
|---|---|
| BOBİ FRS | BOBİ FRS Bölüm 15 kiralamalarda kiraya verenin finansal kiralama alacağını ve finansman gelirini sözleşmenin ekonomik özüne göre dönemselleştirir. |
| KÜMİ FRS | KÜMİ FRS kiralama hükümlerinde işletme sınıfına göre sadeleştirilmiş ölçüm ve sunum esasları kontrol edilir. |
| Vergi/MSUGT | Temel yaklaşım: Hesap planı ve vergi değerleme kuralları esas alınır. | Bu hesap açısından kritik nokta: Yasal kayıt ile raporlama ölçümü ayrılmalıdır. |
| IFRS/TFRS | Temel yaklaşım: Ekonomik öz ve ilgili standart ölçüm esasları uygulanır. | Bu hesap açısından kritik nokta: TFRS hesap kodu dayatmaz; düzeltme/alt hesap işletme politikasına göre kurulur. |
| BOBİ FRS | Temel yaklaşım: BOBİ FRS bölüm hükümleri uygulanır. | Bu hesap açısından kritik nokta: TFRS’ye göre sadeleştirilmiş veya farklı ölçüm tercihleri olabilir. |
| KÜMİ FRS | Temel yaklaşım: KÜMİ FRS ölçeklenmiş hükümleri uygulanır. | Bu hesap açısından kritik nokta: Mikro/küçük işletme ayrımı ve sadeleştirmeler kontrol edilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Net yatırım, brüt alacak, kazanılmamış faiz ve tahsilat planı mutabık olmalıdır. TFRS 16 finansman gelir tablosu ile 124/224 çözülmesi karşılaştırılır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- 224’ü kiracı tarafında kullanmak.
- Finansman gelirini doğrusal dağıtıp etkin getiri mantığını ihmal etmek.
Mesleki kontrol sorusu: Finansal kiralamada brüt alacak, net yatırım ve kazanılmamış finansman geliri arasındaki matematiksel ilişki nedir?
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.