257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı
Sınıf / grup: 2 Duran Varlıklar / 25 Maddi Duran Varlıklar(−)
Kısa tanım
Maddi duran varlıkların geçmiş dönemler dahil birikmiş amortismanlarını izler.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Maddi duran varlıkların geçmiş dönemler dahil birikmiş amortismanlarını izler.
| Grup | 25 Maddi Duran Varlıklar |
|---|---|
| Nitelik | Aktifi düzenleyici |
| Normal bakiye | Alacak |
| Borçlandırılır | Varlık satıldığında, hurdaya ayrıldığında veya amortisman düzeltmesi ters çevrildiğinde. |
| Alacaklandırılır | Dönem amortismanı ayrıldığında. |
| Başlıca karşı hesaplar | 730,740,750,760,770, 250-256 |
| Mali tablo yeri | Maddi duran varlıkların altında indirim. |
Muhasebe mantığı
Maddi duran varlıkların geçmiş dönemler dahil birikmiş amortismanlarını izler.
Uygulama 1 - Üretim makinesi amortismanı
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 730 | Genel Üretim Giderleri | ₺500.000,00 | |
| 257 | Birikmiş Amortismanlar (-) | ₺500.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 500,000.00 TL = Alacak toplamı 500,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Üretimde kullanılan makine amortismanı mamul maliyetine yüklenir.
Uygulama 2 - Yönetim demirbaşı amortismanı
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 770 | Genel Yönetim Giderleri | ₺90.000,00 | |
| 257 | Birikmiş Amortismanlar (-) | ₺90.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 90,000.00 TL = Alacak toplamı 90,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Yönetim fonksiyonundaki varlığın amortismanı dönem gideridir.
Uygulama 3 - Satışta birikmiş amortismanın kapatılması
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 257 | Birikmiş Amortismanlar (-) | ₺1.200.000,00 | |
| 253 | Tesis, Makine ve Cihazlar | ₺1.200.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 1,200,000.00 TL = Alacak toplamı 1,200,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Satış kaydının parçası olarak birikmiş amortisman varlık maliyetiyle birlikte kapatılır; tam satış kaydında satış bedeli ve kâr/zarar da bulunur.
Vergisel değerlendirme
VUK amortismanı kanuni oran/faydalı ömür ve yöntem hükümleriyle belirlenir. Kıst amortismanın kapsamı ve binek otomobili sınırlamaları güncel mevzuattan kontrol edilir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| IFRS / TFRS | IAS 16/TMS 16 uyarınca bir maddi duran varlık, gelecekte ekonomik fayda sağlaması muhtemel ve maliyeti güvenilir ölçülebilir olduğunda varlık olarak kayda alınır. Maliyete doğrudan ilişkilendirilebilir harcamalar ile gerekli ise söküm/restorasyon yükümlülüğünün bugünkü değeri dahil edilir. Sonraki ölçüm maliyet modeli veya sınıf bazında yeniden değerleme modeli olabilir. Önemli bileşenler ayrı amortismana tabi tutulur; yararlı ömür, kalıntı değer ve yöntem en azından dönem sonlarında gözden geçirilir. IAS 36/TMS 36 değer düşüklüğü, IAS 23/TMS 23 özellikli varlık borçlanma maliyetleri ve IFRS 5/TFRS 5 satış amaçlı sınıflama gerektiğinde devreye girer. |
|---|---|
| BOBİ FRS | BOBİ FRS Bölüm 12 maddi duran varlıkların ilk kayda alınması, amortisman, sonraki ölçüm ve değer düşüklüğünü düzenler. Borçlanma maliyetleri Bölüm 17, değer düşüklüğü Bölüm 18 ile birlikte değerlendirilir. TFRS’ye göre bazı ölçüm ve uygulama ayrıntıları sadeleştirilmiştir. |
| KÜMİ FRS | KÜMİ FRS maddi duran varlıklar için maliyet, amortisman ve değer düşüklüğü esaslarını ölçeklenmiş biçimde düzenler. Küçük/mikro işletme ayrımı ve finansman unsurunun aktifleştirilmesine ilişkin ilgili hükümler ayrıca kontrol edilir. |
| Vergi/MSUGT | Temel yaklaşım: Hesap planı ve vergi değerleme kuralları esas alınır. | Bu hesap açısından kritik nokta: Yasal kayıt ile raporlama ölçümü ayrılmalıdır. |
| IFRS/TFRS | Temel yaklaşım: Ekonomik öz ve ilgili standart ölçüm esasları uygulanır. | Bu hesap açısından kritik nokta: TFRS hesap kodu dayatmaz; düzeltme/alt hesap işletme politikasına göre kurulur. |
| BOBİ FRS | Temel yaklaşım: BOBİ FRS bölüm hükümleri uygulanır. | Bu hesap açısından kritik nokta: TFRS’ye göre sadeleştirilmiş veya farklı ölçüm tercihleri olabilir. |
| KÜMİ FRS | Temel yaklaşım: KÜMİ FRS ölçeklenmiş hükümleri uygulanır. | Bu hesap açısından kritik nokta: Mikro/küçük işletme ayrımı ve sadeleştirmeler kontrol edilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Sabit kıymet kartlarıyla 257 alt hesapları mutabık olmalıdır. TFRS yararlı ömür revizyonu ileriye dönük tahmin değişikliği olarak işlenir.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Tüm varlıklara aynı amortisman oranını uygulamak.
- Birikmiş amortismanı varlığın maliyet hesabından doğrudan düşmek.
Mesleki kontrol sorusu: Yararlı ömür 10 yıldan 6 yıla revize edilirse geçmiş amortisman düzeltilir mi, yoksa kalan değer ileriye dönük mü dağıtılır?
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.