679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabı
Sınıf / grup: 6 Gelir Tablosu Hesapları / 67 Olağandışı Gelir ve Kârlar
Kısa tanım
67 grubunda ayrı hesapta izlenmeyen olağandışı gelir ve kârları izler.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
67 grubunda ayrı hesapta izlenmeyen olağandışı gelir ve kârları izler.
| Hesap sınıfı | 6 - Gelir Tablosu Hesapları |
|---|---|
| Normal bakiye | Alacak |
| Borçlandırıldığı durum | Kapanış/düzeltme. |
| Alacaklandırıldığı durum | MSUGT sınıflamasında olağandışı gelir/kâr oluştuğunda. |
| Başlıca karşı hesaplar | İlgili varlık/borç hesabı; 690 |
| Mali tablo yeri | Gelir tablosu; dönem sonunda 690/692 kapanış zinciri veya özel enflasyon düzeltme mekanizması |
Muhasebe mantığı
679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR hesabı, işlemin ekonomik mahiyeti bu hesap tanımına girdiğinde kullanılır. Benzer görünen işlemlerde önce daha özel bir hesap bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Gelir/gider sınıflaması belge adına göre değil, işlemin ekonomik özüne ve dönemsellik ilkesine göre yapılır. Normal bakiye yönü: Alacak. Kapanış/düzeltme. MSUGT sınıflamasında olağandışı gelir/kâr oluştuğunda. Gelir tablosu hesapları geçici hesaplardır; dönem kapanışında net sonuç hesaplarına devredilir ve yeni döneme bakiye taşımaz.
Uygulama 1 - MSUGT sınıflamasında olağandışı 200.000 TL gelir
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 102 | BANKALAR | ₺200.000,00 | |
| 679 | DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR | ₺200.000,00 |
- İşlemin mahiyeti önce belirlenmeli; 679 yalnız daha özel hesap bulunmadığında kullanılmalıdır.
Uygulama 2 - TFRS sunum düzeltmesi
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 679** | OLAĞANDIŞI GELİR SINIFLAMASI DÜZELTMESİ | ₺200.000,00 | |
| 649** | EKONOMİK NİTELİĞİNE UYGUN GELİR SINIFI | ₺200.000,00 |
- TFRS’de “olağandışı kalem” başlıklı ayrı bir kategori bulunmaz. 2026’da TMS 1 yürürlüktedir; TFRS 18 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecektir.
Uygulama - Hesabın dönem sonunda 690 hesaba kapatılması
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 679 | DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR | ₺100.000,00 | |
| 690 | DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI | ₺100.000,00 |
- Tutar öğretim amacıyla 100.000 TL varsayılmıştır; kapanış gerçek hesap bakiyesi üzerinden yapılır.
Vergisel değerlendirme
Vergi etkisi işlem türüne göre VUK, KVK/GVK, KDV Kanunu ve ilgili tebliğ/özel düzenlemeler temelinde ayrı incelenir. Muhasebe giderinin kaydedilmiş olması vergi matrahında otomatik indirim hakkı; muhasebe gelirinin oluşması da tek başına aynı dönemde vergi doğduğu anlamına gelmez.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi / MSUGT | Temel yaklaşım: MSUGT hesap işleyişi, VUK değerleme hükümleri, KDV ve kurumlar vergisi bakımından işlemin belge, tahakkuk, dönemsellik ve vergi matrahı etkisi ayrı değerlendirilir. Ticari muhasebe kaydı ile vergi beyannamesi düzeltmeleri aynı şey değildir. |
|---|---|
| IFRS / TFRS | Temel yaklaşım: Tahakkuk ve gerçeğe uygun sunum ilkeleri esas alınır; işlemin ekonomik özü belirlenir. Tekdüzen hesap kodu, TFRS ölçüm/sunum sonucunun kendisi değildir; gerekli farklar yardımcı hesaplar ve raporlama düzeltmeleriyle izlenebilir. TFRS sunumunda “olağandışı kalem” adıyla ayrı bir kategori yoktur; gelir/gider ekonomik niteliğine göre uygun sunum ve açıklamaya tabi tutulur. |
| BOBİ FRS | Temel yaklaşım: BOBİ FRS kendi ölçüm ve sunum hükümleri uygulanarak değerlendirilir. TFRS hükümlerinin otomatik kopyası değildir; özellikle finansman unsuru, finansal araçlar, hasılat ve maliyetlerde BOBİ FRS hükümleri ayrıca kontrol edilir. |
| KÜMİ FRS | Temel yaklaşım: KÜMİ FRS kapsamında küçük ve mikro işletme ayrımı önemlidir. Mikro işletmeler için bazı ölçüm kolaylıkları bulunur; işlem KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre ayrıca değerlendirilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Hesabın bakiyesi dönem sonucu hesabına aktarılır. Yanlış dönem, yanlış hesap grubu veya hatalı ölçüm; brüt kârı, faaliyet kârını, finansman giderlerini, vergi öncesi kârı ve dolayısıyla özkaynakları etkileyebilir. Nakit akış tablosundaki sınıflama ayrıca ilgili raporlama çerçevesine göre yapılır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Borç toplamı = alacak toplamı matematik kontrolü yapılmalı.
- İşlem tarihi ile fatura/tahsilat tarihi karıştırılmamalı; tahakkuk ve dönemsellik test edilmeli.
- KDV ve diğer vergiler hasılat/giderden ayrıştırılmalı; istisna/tevkifat/indirim koşulları ayrıca doğrulanmalı.
- Vergi/MSUGT kaydı ile finansal raporlama ölçüm düzeltmesi aynı kayıt gibi sunulmamalı.
- Dönem sonunda geçici gelir/gider hesabının bakiye taşımadığı kontrol edilmeli.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.