701 Maliyet Muhasebesi Yansıtma Hesabı Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 70 Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesapları
Kısa tanım
Maliyet muhasebesinde, genel muhasebenin 700 hesabında topladığı giderleri fonksiyonel maliyet hesaplarına ve daha sonra genel muhasebeye yansıtmak.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Maliyet muhasebesinde, genel muhasebenin 700 hesabında topladığı giderleri fonksiyonel maliyet hesaplarına ve daha sonra genel muhasebeye yansıtmak.
| Hesabın amacı | Maliyet muhasebesinde, genel muhasebenin 700 hesabında topladığı giderleri fonksiyonel maliyet hesaplarına ve daha sonra genel muhasebeye yansıtmak. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Bağlantı/yansıtma hesabıdır. Maliyet muhasebesinde 700 karşılığı çalışır ve dönem sonunda kapanır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Maliyet muhasebesinden genel muhasebeye maliyet sonuçları aktarılırken. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Genel muhasebeden gelen giderler maliyet muhasebesinde 710/720/730 vb. hesaplara dağıtılırken. |
| Başlıca karşı hesaplar | 710, 720, 730, 740, 711, 721, 731 ve benzeri yansıtma hesapları. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Genel muhasebeden gelen tutarın fonksiyonlara dağıtılması
700 hesabında izlenen 1.300.000 TL gider maliyet muhasebesinde 800.000 TL direkt malzeme ve 500.000 TL direkt işçilik olarak sınıflandırılmıştır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 710 | Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri | ₺800.000,00 | |
| 720 | Direkt İşçilik Giderleri | ₺500.000,00 | |
| 701 | Maliyet Muhasebesi Yansıtma Hesabı | ₺1.300.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 1.300.000 TL = Alacak toplamı 1.300.000 TL.
- Kayıt mantığı: 701, maliyet muhasebesinde genel muhasebeden gelen toplamı karşılar; giderler işlevlerine ayrılır.
- Yardımcı defterlerde gider yeri, mamul, sipariş veya faaliyet merkezi kodlarının ayrıca tutulması maliyet kontrolünü güçlendirir.
Uygulama 2 - Maliyet sonuçlarının geri bildirilmesi
1.100.000 TL üretim maliyeti ve 200.000 TL dönem gideri genel muhasebeye bildirilmektedir.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 701 | Maliyet Muhasebesi Yansıtma Hesabı | ₺1.300.000,00 | |
| 711/721/731* | İlgili fonksiyonel yansıtma hesapları | ₺1.300.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 1.300.000 TL = Alacak toplamı 1.300.000 TL.
- Kayıt mantığı: Maliyet muhasebesindeki fonksiyonel hesaplar yansıtma hesapları üzerinden kapatılırken 701 ters yönde çalışır. Genel muhasebedeki 700 ile karşılıklı kontrol sağlanır.
- İşletmenin yazılım tasarımına göre alt hesap düzeyi değişebilir; temel hedef 700=701 ve maliyet sonuçlarının finansal muhasebeye eksiksiz aktarılmasıdır.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
| VUK 275 | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Mamulün meydana getirilmesinde sarf edilen ilk madde ve hammadde bedeli imal edilen emtianın maliyet unsurudur. |
| TMS 2 | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Direkt malzeme dönüştürme sürecinin stok maliyetine giren temel unsurudur; normalin üstündeki fire/kayıplar dönem gideridir. |
| BOBİ FRS Bölüm 6 | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Stok dönüştürme maliyetleri içinde malzeme ve üretim giderleri yer alır; normalin üstündeki kayıplar giderleştirilir. |
| KÜMİ FRS Bölüm 8 | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Stok maliyeti ve normalin üzerindeki fire/kayıp ilkeleri düzenlenir; tam maliyet veya normal maliyet yaklaşımının sonuçları ayrıca değerlendirilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et. 71 - Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Direkt malzeme, mamulün bünyesine giren ve hangi mamule ne kadar tüketildiği ekonomik olarak doğrudan izlenebilen malzemedir. TMS 2 açısından satın alma ve dönüştürme maliyetleri stok maliyetinin temel unsurlarıdır; normalin üzerindeki fire ve kayıplar ise stok maliyetine yüklenmez. VUK 275 imal edilen emtianın maliyetine sarf edilen ilk madde ve hammaddeleri açıkça dahil eder.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- 701 ile 700 bakiyelerini dönem sonunda karşılaştırmamak.
- Fonksiyonel gider dağılımı yapılmadan 701 üzerinden stoklara doğrudan toplu kayıt yapmak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.