710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 71 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri
Kısa tanım
Üretimde doğrudan mamule yüklenebilen ilk madde ve malzeme tüketimini fiili tutarlarıyla izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Üretimde doğrudan mamule yüklenebilen ilk madde ve malzeme tüketimini fiili tutarlarıyla izlemek.
| Hesabın amacı | Üretimde doğrudan mamule yüklenebilen ilk madde ve malzeme tüketimini fiili tutarlarıyla izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Gider hesabıdır; normal borç bakiyesi verir, dönem sonunda 711 ile kapanır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Üretim emri/sipariş için ambardan direkt malzeme çekildiğinde. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Malzeme iadesi, düzeltme veya dönem sonu 711 ile kapatma kaydında. |
| Başlıca karşı hesaplar | 150 İlk Madde ve Malzeme, 711 Yansıtma, 151 Yarı Mamuller ve fark hesapları. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Üretime direkt hammadde verilmesi
A mamulü üretim emrine 600.000 TL maliyetli hammadde verilmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 710 | Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri | ₺600.000,00 | |
| 150 | İlk Madde ve Malzeme | ₺600.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 600.000 TL = Alacak toplamı 600.000 TL.
- Kayıt mantığı: Malzeme üretimde tüketildiği için stok niteliği 150’den çıkar; henüz mamul tamamlanmadığından maliyet önce 710’da fonksiyonel olarak izlenir.
- TMS 2/BOBİ/KÜMİ açısından bu tutarın stok maliyetinde kalabilmesi için üretimle ilgili normal bir maliyet olması gerekir.
Uygulama 2 - Kullanılmayan direkt malzemenin ambara iadesi
Üretim emrinde kullanılmayan 40.000 TL malzeme ambara iade edilmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 150 | İlk Madde ve Malzeme | ₺40.000,00 | |
| 710 | Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri | ₺40.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 40.000 TL = Alacak toplamı 40.000 TL.
- Kayıt mantığı: Tüketim gerçekleşmediği için daha önce 710’a alınan tutar ters çevrilerek 150 stok hesabına geri döner.
- Malzeme tüketim fişleri ile üretim miktarı arasında fiziksel mutabakat kurulması, fire ve kaçak kontrolünün temelidir.
Uygulama 3 - Anormal malzeme kaybının üretim maliyetinden ayrılması
Yangın/operasyon hatası nedeniyle 25.000 TL tutarında normal üretim kaybını aşan malzeme zayiatı oluşmuştur.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 689/625** | Anormal fire ve kayıp gideri | ₺25.000,00 | |
| 150 | İlk Madde ve Malzeme | ₺25.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 25.000 TL = Alacak toplamı 25.000 TL.
- Kayıt mantığı: Anormal kayıp mamulün normal üretim maliyeti değildir. Eski TDHP uygulamasında uygun sonuç hesabı seçilir; KGK FRS Hesap Planında 625 gibi daha açık bir maliyet kalemi bulunabilir.
- *Hesap kodu kullanılan hesap planına göre değişebilir. TMS 2 par.16 normalin üstündeki fire/kayıpların stok maliyetine alınmamasını öngörür.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Üretimde kullanılan direkt malzeme 710 borç / 150 alacak izlenir; yansıtma ile 151 veya ilgili maliyet varlığına taşınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: TMS 2 uyarınca normal üretim kapsamında tüketilen direkt malzeme stok maliyetidir; anormal fire/kayıp stokta tutulmaz. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Bölüm 6 kapsamında stok maliyetine girer; normalin üstündeki kayıplar kâr/zarara gider. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Bölüm 8 kapsamında üretim maliyetine girer; normalin üstündeki fire/kayıp giderleştirilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Endirekt malzemeyi 710 hesabına kaydetmek; ekonomik olarak doğrudan izlenemeyen malzeme 730 kapsamında değerlendirilmelidir.
- Üretimde kullanılmadan satılan hammadde maliyetini 710 üzerinden geçirmek.
- Anormal zayiatı mamul maliyetinin içine gizlemek.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.