720 Direkt İşçilik Giderleri Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 72 Direkt İşçilik Giderleri
Kısa tanım
Belirli mamul/hizmete doğrudan yüklenebilen üretim işçiliği maliyetlerini izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Belirli mamul/hizmete doğrudan yüklenebilen üretim işçiliği maliyetlerini izlemek.
| Hesabın amacı | Belirli mamul/hizmete doğrudan yüklenebilen üretim işçiliği maliyetlerini izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Gider hesabıdır; borç çalışır ve dönem sonunda 721 ile kapanır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Direkt üretim işçiliği ve doğrudan ilişkilendirilebilen işveren yükleri tahakkuk ettiğinde. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Düzeltme, iptal veya 721 ile kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 335, 360, 361, 721, 151. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Direkt üretim işçiliği bordro tahakkuku
Üretim işçilerine ilişkin toplam işveren maliyeti 360.000 TL’dir. Aşağıdaki dağılım oran örneği değil, yalnız kayıt tekniği için varsayımsaldır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 720 | Direkt İşçilik Giderleri | ₺360.000,00 | |
| 335 | Personele Borçlar | ₺220.000,00 | |
| 360 | Ödenecek Vergi ve Fonlar | ₺30.000,00 | |
| 361 | Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | ₺110.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 360.000 TL = Alacak toplamı 360.000 TL.
- Kayıt mantığı: 720’ye çalışanın net ücreti değil, üretime ilişkin toplam işveren maliyeti yansır; karşı hesaplar bordro yükümlülüklerine ayrılır.
- Fiili SGK, vergi ve bordro oranları işlem dönemindeki mevzuata göre ayrıca hesaplanmalıdır.
Uygulama 2 - Anormal üretim duruşuna ilişkin işçilik
Arıza nedeniyle oluşan ve normal üretim sürecinin parçası sayılmayan 45.000 TL işçilik maliyeti tespit edilmiştir.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 680/625** | Çalışmayan kısım / anormal üretim gideri | ₺45.000,00 | |
| 720 | Direkt İşçilik Giderleri | ₺45.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 45.000 TL = Alacak toplamı 45.000 TL.
- Kayıt mantığı: Başlangıçta 720’de toplanmış işçilik maliyetinin anormal duruşa ait kısmı üretim maliyetinden çıkarılır.
- TMS 2 normalin üstündeki işçilik ve diğer üretim maliyetlerinin stok maliyetine alınmamasını gerektirir. Eski TDHP’de 680 kullanılabilir; FRS Hesap Planında daha ayrıntılı maliyet kalemleri bulunabilir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Direkt üretim işçiliği 720 hesabında izlenir; bordro ve sosyal yükümlülük hesapları karşılık oluşturur. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: TMS 2 direkt işçiliği stok dönüştürme maliyetine dahil eder. Çalışan faydalarının tahakkuku TMS 19 ilkeleriyle ölçülür. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Üretimle doğrudan ilişkili işçilik stok maliyetine girer; normalin üstündeki işçilik kayıpları giderleştirilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Üretim işçiliği stok maliyetinin parçasıdır; normal dışı işçilik ve atıl dönem maliyetleri ayrıca değerlendirilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Üretimle ilgisi olmayan idari personeli 720’ye kaydetmek.
- Boş zaman ve olağandışı duruş maliyetini otomatik olarak direkt işçilik maliyetine yüklemek.
- Bordroda kesintiler ile işveren maliyetini birbirine karıştırmak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.
