740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 74 Hizmet Üretim Maliyeti
Kısa tanım
Hizmet üretimi için katlanılan doğrudan ve dolaylı üretim maliyetlerini toplu izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Hizmet üretimi için katlanılan doğrudan ve dolaylı üretim maliyetlerini toplu izlemek.
| Hesabın amacı | Hizmet üretimi için katlanılan doğrudan ve dolaylı üretim maliyetlerini toplu izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Gider/maliyet hesabıdır; borç çalışır, 741 ile kapanır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Hizmetin sunulması için personel, malzeme, dış hizmet, amortisman vb. maliyetler oluştuğunda. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Düzeltme veya 741 ile kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 335, 320, 257, 741, 622, ilgili varlık hesapları. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Danışmanlık projesi hizmet maliyetlerinin tahakkuku
Bir müşteri projesinde 280.000 TL proje personeli, 60.000 TL seyahat/teknik dış hizmet ve 20.000 TL proje ekipmanı amortismanı oluşmuştur.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 740 | Hizmet Üretim Maliyeti | ₺360.000,00 | |
| 335/36* | Proje personeli yükümlülükleri | ₺280.000,00 | |
| 320/102* | Dış hizmet ve seyahat borçları | ₺60.000,00 | |
| 257 | Birikmiş Amortismanlar | ₺20.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 360.000 TL = Alacak toplamı 360.000 TL.
- Kayıt mantığı: Hizmetin üretimiyle doğrudan veya sistematik biçimde ilişkili maliyetler 740’ta toplanır.
- Satış ekibinin komisyonu, genel müdürlük gideri veya hizmetle ilgisiz reklam gideri 740’a alınmamalıdır.
Uygulama 2 - Tamamlanan hizmet maliyetinin 622’ye aktarılması
Hizmet tamamlanmış ve aynı dönemde hasılat muhasebeleştirilmiştir; ilgili maliyet 360.000 TL’dir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 622 | Satılan Hizmet Maliyeti | ₺360.000,00 | |
| 741 | Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma | ₺360.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 360.000 TL = Alacak toplamı 360.000 TL.
- Kayıt mantığı: Hizmetin gelirle eşleşen maliyeti kâr/zarara taşınır.
- Hasılat henüz tanınmamışsa, uygulanacak raporlama çerçevesinin varlık kriterleri ayrıca test edilmelidir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hizmet işletmeleri 740 grubunu kullanabilir; maliyet 741 aracılığıyla 622 Satılan Hizmet Maliyeti veya uygun aktif hesaba taşınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: TFRS 15 kapsamında sözleşmeyi yerine getirme maliyetleri başka bir standart kapsamına girmiyorsa ve belirli kriterleri karşılıyorsa varlık olabilir; aksi halde giderleştirilir. Hesap kodu standart tarafından belirlenmez. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hasılat ve stok hükümleri kapsamında tamamlanmamış hizmetlere ilişkin geri kazanılabilir maliyetler varlık niteliği taşıyabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Bölüm 8, hasılatı henüz kayda alınmamış tamamlanmış kısma ilişkin geri kazanılabilir hizmet maliyetlerinin stok oluşturabileceğini düzenler. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Her hizmet maliyetini oluştuğu anda 622’ye atarak tamamlanmamış işleri gözden kaçırmak.
- Satış ve genel yönetim personeli giderlerini hizmet üretim maliyetine dahil etmek.
- TFRS 15 sözleşme maliyeti kriterlerini hizmet stoku kavramıyla karıştırmak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.