742 Hizmet Üretim Maliyeti Fark Hesapları Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 74 Hizmet Üretim Maliyeti
Kısa tanım
Önceden saptanmış hizmet üretim maliyeti ile fiili hizmet maliyeti arasındaki farkları izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Önceden saptanmış hizmet üretim maliyeti ile fiili hizmet maliyeti arasındaki farkları izlemek.
| Hesabın amacı | Önceden saptanmış hizmet üretim maliyeti ile fiili hizmet maliyeti arasındaki farkları izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Olumsuz fark borç, olumlu fark alacak çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Fiili hizmet maliyeti standart maliyeti aştığında. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Fiili maliyet standart maliyetin altında kaldığında veya kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 740, 741, 622, ilgili varlık hesapları. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Olumsuz hizmet üretim maliyeti farkı
Standart maliyet 500.000 TL, fiili maliyet 535.000 TL’dir; 35.000 TL olumsuz fark oluşmuştur.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 741 | Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma | ₺500.000,00 | |
| 742 | Hizmet Üretim Maliyeti Farkları | ₺35.000,00 | |
| 740 | Hizmet Üretim Maliyeti | ₺535.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 535.000 TL = Alacak toplamı 535.000 TL.
- Kayıt mantığı: Fiili hizmet maliyeti, standart yansıtma ve fark hesabı ile kapanır.
- Farkın normal verimlilik farkı mı yoksa anormal yeniden çalışma/ceza maliyeti mi olduğu finansal raporlama sonucunu etkileyebilir.
Uygulama 2 - Farkın tamamlanan hizmete aktarılması
35.000 TL olumsuz farkın tamamı dönem içinde tamamlanıp hasılatı tanınan hizmete ilişkindir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 622 | Satılan Hizmet Maliyeti | ₺35.000,00 | |
| 742 | Hizmet Üretim Maliyeti Farkları | ₺35.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 35.000 TL = Alacak toplamı 35.000 TL.
- Kayıt mantığı: Fark satılan hizmet maliyetine taşınır.
- Devam eden proje varsa farkın uygun kısmı ilgili varlıkla ilişkilendirilmelidir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et. 75 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Hizmet kalitesi ve yeniden çalışma maliyetlerini analiz etmeden tek farkta bırakmak.
- Farkı tamamen 622’ye atıp devam eden hizmet varlığının payını dikkate almamak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.