752 Araştırma ve Geliştirme Gider Farkları Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 75 Araştırma ve Geliştirme Giderleri
Kısa tanım
Önceden saptanmış Ar-Ge giderleri ile fiili Ar-Ge giderleri arasındaki farkları izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Önceden saptanmış Ar-Ge giderleri ile fiili Ar-Ge giderleri arasındaki farkları izlemek.
| Hesabın amacı | Önceden saptanmış Ar-Ge giderleri ile fiili Ar-Ge giderleri arasındaki farkları izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Olumsuz fark borç, olumlu fark alacak çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Fiili Ar-Ge gideri standart/bütçeyi aştığında. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Fiili gider standart/bütçenin altında kaldığında veya kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 750, 751, 630, 263/260. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Olumsuz Ar-Ge gider farkı
Önceden saptanmış Ar-Ge maliyeti 400.000 TL, fiili maliyet 430.000 TL’dir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 751 | Ar-Ge Giderleri Yansıtma | ₺400.000,00 | |
| 752 | Ar-Ge Gider Farkları | ₺30.000,00 | |
| 750 | Araştırma ve Geliştirme Giderleri | ₺430.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 430.000 TL = Alacak toplamı 430.000 TL.
- Kayıt mantığı: Fiili maliyet ile standart maliyet arasındaki 30.000 TL fark ayrı izlenir.
- Farkın finansal raporlama sınıflaması, ilgili harcamanın araştırma mı geliştirme mi olduğuna göre belirlenir.
Uygulama 2 - Farkın giderleştirilmesi
30.000 TL farkın araştırma safhasına ilişkin olduğu belirlenmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 630 | Araştırma ve Geliştirme Giderleri | ₺30.000,00 | |
| 752 | Ar-Ge Gider Farkları | ₺30.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 30.000 TL = Alacak toplamı 30.000 TL.
- Kayıt mantığı: Araştırma safhası farkı kâr/zarara aktarılır.
- TMS 38/BOBİ FRS kapsamında araştırma safhası gideridir; KÜMİ FRS için farklı ölçüm analizi gerekir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et. 76 - Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Bütçe sapmasını otomatik olarak maddi olmayan duran varlığa eklemek.
- Aktifleştirilebilirlik kriterleri sağlanmadan fark hesabını varlığa taşımak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.