751 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 75 Araştırma ve Geliştirme Giderleri
Kısa tanım
750’de toplanan Ar-Ge maliyetlerini 630 gider hesabına veya uygun maddi olmayan duran varlık hesabına aktarmak.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
750’de toplanan Ar-Ge maliyetlerini 630 gider hesabına veya uygun maddi olmayan duran varlık hesabına aktarmak.
| Hesabın amacı | 750’de toplanan Ar-Ge maliyetlerini 630 gider hesabına veya uygun maddi olmayan duran varlık hesabına aktarmak. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Yansıtma hesabıdır; aktarımda alacak, 750 kapanışında borç çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | 750 hesabını kapatırken. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Ar-Ge harcamasını gider veya aktife taşırken. |
| Başlıca karşı hesaplar | 750, 630, 263/260, 752. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Ar-Ge’nin gider ve varlık olarak ayrıştırılması
Toplam 500.000 TL Ar-Ge giderinin 200.000 TL’si araştırma, 300.000 TL’si aktifleştirme kriterlerini sağlayan geliştirme safhasına ilişkindir.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 630 | Araştırma ve Geliştirme Giderleri | ₺200.000,00 | |
| 263/260* | Geliştirme Maliyetleri | ₺300.000,00 | |
| 751 | Ar-Ge Giderleri Yansıtma | ₺500.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 500.000 TL = Alacak toplamı 500.000 TL.
- Kayıt mantığı: Yansıtma hesabı Ar-Ge maliyetini finansal raporlama sonucuna göre gider/varlık olarak ayırır.
- Bu ayrım TFRS ve BOBİ FRS mantığını gösterir. KÜMİ FRS’nin Ar-Ge yaklaşımı farklıdır.
Uygulama 2 - 750/751 kapanışı
750 ve 751 hesaplarında 500.000 TL karşılıklı bakiye vardır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 751 | Ar-Ge Giderleri Yansıtma | ₺500.000,00 | |
| 750 | Araştırma ve Geliştirme Giderleri | ₺500.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 500.000 TL = Alacak toplamı 500.000 TL.
- Kayıt mantığı: Fonksiyonel maliyet hesabı kapanır; gider/varlık hesapları açık kalır.
- Dönem sonu proje bazlı mutabakat, aktifleştirilmiş maliyetlerin amortisman/itfa başlangıç tarihini de desteklemelidir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Bütün Ar-Ge giderini tek seferde aktifleştirmek.
- Proje safhası değişim tarihini belgelememek.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.