790 İlk Madde ve Malzeme Giderleri Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 79 7/B Seçeneğinde Gider Çeşitleri
Kısa tanım
Tüketilen hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi vb. giderleri ekonomik çeşit olarak izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Tüketilen hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi vb. giderleri ekonomik çeşit olarak izlemek.
| Hesabın amacı | Tüketilen hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi vb. giderleri ekonomik çeşit olarak izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | 7/B gider çeşidi hesabıdır; normal borç bakiyesi verir ve dönem sonunda 798 ile kapatılır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | İlgili ekonomik gider çeşidi tahakkuk ettiğinde. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Düzeltme veya 798 ile kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 150 İlk Madde ve Malzeme |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - İlk Madde Ve Malzeme Gi̇derleri̇ tahakkuku
Dönemde 200.000 TL tutarında gider oluşmuştur.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 790 | İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ | ₺200.000,00 | |
| 150 | İlk Madde ve Malzeme | ₺200.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 200.000 TL = Alacak toplamı 200.000 TL.
- Kayıt mantığı: 7/B seçeneğinde gider ekonomik çeşidi itibarıyla ilgili 79x hesabında izlenir.
- Finansal raporlama ölçümü giderin niteliğine göre ayrıca test edilir; 7/B hesap kodu tek başına stok/dönem gideri kararını belirlemez.
Uygulama 2 - 790 hesabının 798 ile kapatılması
790 hesabında biriken 200.000 TL dönem sonunda 798 ile karşılaştırılarak kapatılmaktadır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 798 | Gider Çeşitleri Yansıtma Hesabı | ₺200.000,00 | |
| 790 | İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ | ₺200.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 200.000 TL = Alacak toplamı 200.000 TL.
- Kayıt mantığı: Gider çeşidi hesabı yansıtma hesabı ile kapanır. Fonksiyonlara aktarım ayrı dağıtım kaydında yapılır.
- 798’in toplam alacak hareketi, 790-797 hesaplarının toplam borç hareketiyle mutabık olmalıdır.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Giderin fonksiyon ve gider yerini yardımcı kayıtlarda kodlamamak.
- Üretim ve yönetim/satışta kullanılan malzemelerin fonksiyon ayrımı dönem sonu dağıtım tablosunda yapılır.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.