800 Özkaynak Araçlarına Yapılan Yatırımlara İlişkin Dönemde Ortaya Çıkan Kazançlar (kayıplar) (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 80 Kâr/Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Dönem OCI
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
TFRS 9 kapsamında ilk muhasebeleştirmede geri dönülemez şekilde FVOCI seçilen özkaynak yatırımının dönem gerçeğe uygun değer değişimini izler.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
TFRS 9 kapsamında ilk muhasebeleştirmede geri dönülemez şekilde FVOCI seçilen özkaynak yatırımının dönem gerçeğe uygun değer değişimini izler.
| Hesap grubu | 80 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | TFRS 9 kapsamında ilk muhasebeleştirmede geri dönülemez şekilde FVOCI seçilen özkaynak yatırımının dönem gerçeğe uygun değer değişimini izler. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 550 |
| Başlıca standart | TFRS 9 |
| Recycling / çözülme | yeniden sınıflandırılmaz |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
Uygulama — Finansal yatırımın gerçeğe uygun değerinde 400.000 TL artış
Dönem içi ölçüm kaydı
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 11x* | Gerçeğe Uygun Değer Farkı OCI’ye Yansıtılan Özkaynak Yatırımı | ₺400.000,00 | |
| 800 | Özkaynak Araçlarına Yapılan Yatırımlara İlişkin Dönemde Ortaya Çıkan Kazançlar (Kayıplar) (±) | ₺400.000,00 |
- Örnek, ilgili standardın tüm muhasebeleştirme şartlarının sağlandığı varsayımıyla verilmiştir.
Dönem sonu 55/56 grubuna aktarım
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 800 | Özkaynak Araçlarına Yapılan Yatırımlara İlişkin Dönemde Ortaya Çıkan Kazançlar (Kayıplar) (±) | ₺400.000,00 | |
| 550 | 550 Birikimli Özkaynak Hesabı | ₺400.000,00 |
- Dönem hesabı kapanır; birikimli tutar özkaynakta izlenmeye devam eder.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TFRS 9 ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 550 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS’de özkaynağa yansıtılması gereken gelir/giderler esasen 55/56 grubuna doğrudan kaydedilebilir. KGK FRSHP’ye göre işletme isteğe bağlı olarak dönem özkaynak gelir/giderlerini ayrı tabloda sunarsa 80-83 hesaplarını TFRS benzeri dönem köprüsü olarak kullanabilir. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 800 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 550 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.