801 Maddi Duran Varlıklara İlişkin Dönemde Ortaya Çıkan Yeniden Değerleme Artışları (azalışları) (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 80 Kâr/Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Dönem OCI
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
Yeniden değerleme modelinde maddi duran varlığın dönem içi OCI etkisini izler. Önceki değer düşüşünün kâr/zarar ters çevrimi ayrıca değerlendirilir.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Yeniden değerleme modelinde maddi duran varlığın dönem içi OCI etkisini izler. Önceki değer düşüşünün kâr/zarar ters çevrimi ayrıca değerlendirilir.
| Hesap grubu | 80 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | Yeniden değerleme modelinde maddi duran varlığın dönem içi OCI etkisini izler. Önceki değer düşüşünün kâr/zarar ters çevrimi ayrıca değerlendirilir. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 551 |
| Başlıca standart | TMS 16 |
| Recycling / çözülme | yeniden sınıflandırılmaz; özkaynak içinde transfer olabilir |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
Uygulama — Bir binanın yeniden değerleme sonucu 1.500.000 TL artışı
Dönem içi ölçüm kaydı
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 252 | Binalar | ₺1.500.000,00 | |
| 801 | Maddi Duran Varlıklara İlişkin Dönemde Ortaya Çıkan Yeniden Değerleme Artışları (Azalışları) (±) | ₺1.500.000,00 |
- Örnek, ilgili standardın tüm muhasebeleştirme şartlarının sağlandığı varsayımıyla verilmiştir.
Dönem sonu 55/56 grubuna aktarım
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 801 | Maddi Duran Varlıklara İlişkin Dönemde Ortaya Çıkan Yeniden Değerleme Artışları (Azalışları) (±) | ₺1.500.000,00 | |
| 551 | 551 Birikimli Özkaynak Hesabı | ₺1.500.000,00 |
- Dönem hesabı kapanır; birikimli tutar özkaynakta izlenmeye devam eder.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TMS 16 ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 551 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS’de özkaynağa yansıtılması gereken gelir/giderler esasen 55/56 grubuna doğrudan kaydedilebilir. KGK FRSHP’ye göre işletme isteğe bağlı olarak dönem özkaynak gelir/giderlerini ayrı tabloda sunarsa 80-83 hesaplarını TFRS benzeri dönem köprüsü olarak kullanabilir. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 801 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 551 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.