804 Kredi Riskindeki Değişikliğe Bağlı Olarak Finansal Yükümlülüğün Gerçeğe Uygun Değerinde Dönemde Meydana Gelen Azalışlar (artışlar) (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 80 Kâr/Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Dönem OCI
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
FVTPL olarak tanımlanmış finansal yükümlülükte işletmenin kendi kredi riskinden kaynaklanan gerçeğe uygun değer değişiminin OCI kısmını izler; TFRS 9’daki muhasebe uyumsuzluğu istisnası ayrıca test edilir.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
FVTPL olarak tanımlanmış finansal yükümlülükte işletmenin kendi kredi riskinden kaynaklanan gerçeğe uygun değer değişiminin OCI kısmını izler; TFRS 9’daki muhasebe uyumsuzluğu istisnası ayrıca test edilir.
| Hesap grubu | 80 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | FVTPL olarak tanımlanmış finansal yükümlülükte işletmenin kendi kredi riskinden kaynaklanan gerçeğe uygun değer değişiminin OCI kısmını izler; TFRS 9’daki muhasebe uyumsuzluğu istisnası ayrıca test edilir. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 554 |
| Başlıca standart | TFRS 9 |
| Recycling / çözülme | genellikle yeniden sınıflandırılmaz |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
Uygulama — Kendi kredi riskindeki değişim nedeniyle yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinde 180.000 TL azalış
Dönem içi kendi kredi riski bileşeni
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 4xx* | Gerçeğe Uygun Değerden Ölçülen Finansal Yükümlülük | ₺180.000,00 | |
| 804 | Kredi Riskindeki Değişikliğe Bağlı Olarak Finansal Yükümlülüğün Gerçeğe Uygun Değerinde Dönemde Meydana Gelen Azalışlar (Artışlar) (±) | ₺180.000,00 |
- Varsayım: yükümlülüğün gerçeğe uygun değerindeki azalış, TFRS 9 kapsamında kendi kredi riskine atfedilen ve OCI’de sunulması gereken kazançtır. Muhasebe uyumsuzluğu istisnası ayrıca test edilmelidir.
Dönem sonu birikimli özkaynak aktarımı
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 804 | Kredi Riskindeki Değişikliğe Bağlı Olarak Finansal Yükümlülüğün Gerçeğe Uygun Değerinde Dönemde Meydana Gelen Azalışlar (Artışlar) (±) | ₺180.000,00 | |
| 554 | 554 Birikimli Özkaynak Hesabı | ₺180.000,00 |
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TFRS 9 ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 554 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS’de özkaynağa yansıtılması gereken gelir/giderler esasen 55/56 grubuna doğrudan kaydedilebilir. KGK FRSHP’ye göre işletme isteğe bağlı olarak dönem özkaynak gelir/giderlerini ayrı tabloda sunarsa 80-83 hesaplarını TFRS benzeri dönem köprüsü olarak kullanabilir. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 804 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 554 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.