837 Özkaynak Yöntemi ile Değerlenen Yatırımların Diğer Kapsamlı Gelirlerinde Kaydettikleri Gelirlerden (giderlerden) Kâr veya Zararda Sınıflandırılacak Paylara İlişkin Diğer Düzeltmeler (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 83 Diğer OCI Düzeltmeleri
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
Özkaynak yöntemiyle izlenen yatırımın kendi OCI’sindeki birikimli tutarı kâr/zarara taşımadan bir varlık/yükümlülük defter değerine aktardığı durumda yatırımcıya düşen payı izler.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Özkaynak yöntemiyle izlenen yatırımın kendi OCI’sindeki birikimli tutarı kâr/zarara taşımadan bir varlık/yükümlülük defter değerine aktardığı durumda yatırımcıya düşen payı izler.
| Hesap grubu | 83 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | Özkaynak yöntemiyle izlenen yatırımın kendi OCI’sindeki birikimli tutarı kâr/zarara taşımadan bir varlık/yükümlülük defter değerine aktardığı durumda yatırımcıya düşen payı izler. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 567 |
| Başlıca standart | TMS 28 / ilgili TFRS |
| Recycling / çözülme | yeniden sınıflandırma değil defter değeri düzeltmesi |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
Uygulama — İştirakin basis adjustment işleminden yatırımcıya düşen 55.000 TL pay
Kâr/zarara uğramayan diğer düzeltme
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 837 | Özkaynak Yöntemi ile Değerlenen Yatırımların Diğer Kapsamlı Gelirlerinde Kaydettikleri Gelirlerden (Giderlerden) Kâr veya Zararda Sınıflandırılacak Paylara İlişkin Diğer Düzeltmeler (±) | ₺55.000,00 | |
| 24x* | Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırım | ₺55.000,00 |
- Varsayım: birikimli OCI kazancı ilgili varlığın defter değerinden çıkarılmaktadır. Kayıp yönünde kayıt tersine döner.
Dönem sonu diğer düzeltme hesabının kapatılması
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 567 | 567 Birikimli Özkaynak Hesabı | ₺55.000,00 | |
| 837 | Özkaynak Yöntemi ile Değerlenen Yatırımların Diğer Kapsamlı Gelirlerinde Kaydettikleri Gelirlerden (Giderlerden) Kâr veya Zararda Sınıflandırılacak Paylara İlişkin Diğer Düzeltmeler (±) | ₺55.000,00 |
- Bu işlem kâr/zarar yaratmaz; 56 grubundaki birikimli tutar defter değerine aktarılmış olur.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TMS 28 / ilgili TFRS ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 567 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS uygulamasında 80-83 kullanımı, işletmenin özkaynaklarda kaydettiği dönem gelir/giderlerini ayrı tabloda sunmayı tercih etmesine ve ilgili BOBİ FRS hükmünün çözülme mekanizmasına bağlıdır; TFRS recycling kuralları otomatik aktarılmaz. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 837 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 567 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.