839 Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Diğer Kapsamlı Gelirlere (giderlere) İlişkin Vergilerde Diğer Düzeltmeler (±)
Sınıf / grup: 8 Serbest (KGK FRSHP ihtiyari OCI örnekleri) / 83 Diğer OCI Düzeltmeleri
Bu kod, KGK’nın ihtiyari Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) örneklerindendir. MSUGT Tek Düzen Hesap Planı’nda tanımlı resmî bir hesap değildir.
Kısa tanım
83 grubundaki basis adjustment işlemlerine ilişkin 569 birikimli vergi etkisinin kâr/zarar yerine ilgili varlık/yükümlülük defter değerine yansıtılması gereken kısmını izler.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
83 grubundaki basis adjustment işlemlerine ilişkin 569 birikimli vergi etkisinin kâr/zarar yerine ilgili varlık/yükümlülük defter değerine yansıtılması gereken kısmını izler.
| Hesap grubu | 83 |
|---|---|
| Amaç / ekonomik mahiyet | 83 grubundaki basis adjustment işlemlerine ilişkin 569 birikimli vergi etkisinin kâr/zarar yerine ilgili varlık/yükümlülük defter değerine yansıtılması gereken kısmını izler. |
| Normal bakiye | Kazanç doğuran hareketlerde çoğunlukla alacak; kayıp/gider doğuran hareketlerde borç. (±) işareti iki yönlü çalışmayı gösterir. |
| Dönem sonu birikimli hesap | 569 |
| Başlıca standart | TMS 12 |
| Recycling / çözülme | vergi etkisi de kâr/zarara uğramadan carrying amount’a taşınır |
| Mali tablo yeri | Cari dönemde diğer kapsamlı gelir sunumu / özkaynak değişim köprüsü; dönem sonunda 55-56 birikimli özkaynak hesabına kapanır. |
| Vergi yaklaşımı | İlgili vergi etkisi TMS 12 uyarınca işlemin kendisinin kaydedildiği yere paralel olarak kâr/zarar veya OCI/özkaynakta muhasebeleştirilir. |
| Önerilen kurumsal tasarımın ilk şartı “hesap sözlüğü”dür | her alt hesabın amacı, veri kaynağı, karşı hesabı, kapama zamanı, sorumlusu ve finansal tabloya etkisinin olup olmadığı yazılı olmalıdır. |
Uygulama — Basis adjustment ile ilişkili 20.000 TL birikimli vergi giderinin varlık maliyetine aktarılması
Basis adjustment vergi etkisi
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 25x* | İlgili Varlık / Yükümlülük | ₺20.000,00 | |
| 839 | Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Diğer Kapsamlı Gelirlere (Giderlere) İlişkin Vergilerde Diğer Düzeltmeler (±) | ₺20.000,00 |
- Varsayım: birikimli OCI vergi gideri ilgili varlığın defter değerine dâhil edilmektedir. İşaret, ertelenmiş vergi varlık/yükümlülük yapısına göre değişebilir.
Dönem sonu 839 hesabının 569’a kapatılması
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 839 | Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Diğer Kapsamlı Gelirlere (Giderlere) İlişkin Vergilerde Diğer Düzeltmeler (±) | ₺20.000,00 | |
| 569 | 569 Birikimli OCI Vergi Hesabı | ₺20.000,00 |
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: Klasik TDHP’de bu 80-83 hesapları zorunlu resmi hesaplar değildir. Vergi değerleme ve yasal kayıtlar kendi mevzuatına göre yürütülür. | Kritik Uyarı: TFRS düzeltmesini vergi matrahı kaydı sanmayın. |
|---|---|
| TFRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: TMS 12 ve ilgili sunum hükümleri uygulanır. 569 birikimli özkaynak hesabıyla dönem sonu bağ kurulur. | Kritik Uyarı: Muhasebeleştirme şartı ve recycling/basis adjustment ayrımı teknik olarak doğrulanmalıdır. |
| BOBİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: BOBİ FRS uygulamasında 80-83 kullanımı, işletmenin özkaynaklarda kaydettiği dönem gelir/giderlerini ayrı tabloda sunmayı tercih etmesine ve ilgili BOBİ FRS hükmünün çözülme mekanizmasına bağlıdır; TFRS recycling kuralları otomatik aktarılmaz. | Kritik Uyarı: BOBİ FRS’nin kendi ölçüm hükümleri ve özkaynak sunumu esas alınır. |
| KÜMİ FRS | Muhasebe / Raporlama Yaklaşımı: KGK FRSHP yayımlanmış kapsamı KÜMİ FRS değildir. Benzer ekonomik olay KÜMİ FRS’nin ilgili bölümüne göre muhasebeleştirilir; işletme içi dönüşüm/izleme hesabı gerekiyorsa ayrıca tasarlanır. | Kritik Uyarı: TFRS 80-83 hesaplarını KÜMİ için zorunlu resmi hesap gibi kullanmayın. |
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Kontrol: 839 dönem sonu bakiyesi kapatıldı mı? 569 analitik bakiyesi temel varlık/yükümlülük ve vergi çalışma kağıdıyla mutabık mı? İşaret yönü (kazanç/kayıp) finansal tablo sunumuyla tutarlı mı?
Resmî kaynaklar
- KGK Duyurusu 2024-51: Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının YayımlanmasıKamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 30.07.2024
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.