361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
Sınıf / grup: 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar / 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler
Kısa tanım
İşçi ve işveren payları dahil olmak üzere SGK ve benzeri sosyal güvenlik kurumlarına ödenecek kısa vadeli kesinti ve prim yükümlülüklerini izler.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
İşçi ve işveren payları dahil olmak üzere SGK ve benzeri sosyal güvenlik kurumlarına ödenecek kısa vadeli kesinti ve prim yükümlülüklerini izler.
| Grup | 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler |
|---|---|
| Nitelik | Pasif |
| Normal bakiye | Alacak |
| Borçlandırılır | SGK prim ve kesintileri ödendiğinde veya mahsup edildiğinde. |
| Alacaklandırılır | Bordro tahakkukunda işçi/işveren payları ve diğer sosyal güvenlik yükümlülükleri doğduğunda. |
| Başlıca karşı hesaplar | 335 Personele Borçlar, personel gider hesapları, 102 Bankalar. |
| Mali tablo yeri | Kısa vadeli yabancı kaynaklar. |
Muhasebe mantığı
İşçi ve işveren payları dahil olmak üzere SGK ve benzeri sosyal güvenlik kurumlarına ödenecek kısa vadeli kesinti ve prim yükümlülüklerini izler.
Uygulama 1 - Bordroda SGK yükümlülüğü (varsayım)
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 770 | İşveren SGK Gideri | ₺120.000,00 | |
| 335 | Personele Borçlar / İşçi Payı Mahsubu | ₺60.000,00 | |
| 361 | Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | ₺180.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 180,000.00 TL = Alacak toplamı 180,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: İşçi payı 60.000 TL ve işveren payı 120.000 TL varsayılmıştır. Oran öğretimi değildir.
Uygulama 2 - SGK ödemesi
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 361 | Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | ₺180.000,00 | |
| 102 | Bankalar | ₺180.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 180,000.00 TL = Alacak toplamı 180,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Prim borcu ödendiğinde 361 kapanır.
Uygulama 3 - Teşvik/indirim düzeltmesi
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 361 | Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | ₺20.000,00 | |
| 602.90 | SGK Teşvik/İndirim Geliri veya Gider Düzeltmesi | ₺20.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 20,000.00 TL = Alacak toplamı 20,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Hak kazanılan teşvikin muhasebe politikasına göre yükümlülüğü azaltması öğretim örneğidir; teşvikin gelir/gider netleştirme sunumu ilgili raporlama çerçevesi ve işletme politikasına göre belirlenir.
- 602.90 örnek alt hesaptır.
Vergisel değerlendirme
SGK prim oranları, prime esas kazanç alt/üst sınırları, teşvikler ve ödeme süreleri dönemsel olarak değişebilir. Kitaptaki tutarlar mevzuat oranı değildir; güncel SGK mevzuatıyla doğrulanmalıdır.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| IFRS / TFRS | TMS 19 kısa vadeli çalışan faydalarının maliyetini hizmet dönemiyle eşleştirir. Devlete/SGK’ya aktarılacak kesintiler finansal tablo tarihinde yükümlülük olarak gösterilir. |
|---|---|
| BOBİ FRS | BOBİ FRS Bölüm 21 çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında personel maliyeti tahakkuku yapılır; yasal SGK borcu 361 benzeri alt hesaplarla takip edilebilir. |
| KÜMİ FRS | KÜMİ FRS çalışan faydaları hükümleri ile yasal prim yükümlülüğü birlikte uygulanır. |
| Vergi / MSUGT | Ölçüm / muhasebeleştirme: MSUGT/VUK yasal kaydında borcun hukuki niteliği, vadesi ve değerleme hükümleri esas alınır. | Kritik ayrım: Yasal defter ve vergi değerlemesi finansal raporlama ölçümüyle aynı değildir. |
| IFRS / TFRS | Ölçüm / muhasebeleştirme: TFRS 9 kapsamında finansal yükümlülük ilk kayda almada gerçeğe uygun değer üzerinden değerlendirilir; gerçeğe uygun değer farkı kâr/zarara yansıtılmayan yükümlülüklerde doğrudan ilişkilendirilebilir işlem maliyetleri ölçüme dahil edilir. Sonraki ölçüm çoğunlukla etkin faiz yöntemiyle itfa edilmiş maliyettir. Yabancı para yükümlülüklerde TMS 21 ayrıca uygulanır. | Kritik ayrım: Finansal yükümlülüğün ekonomik özü, etkin faiz ve vade esas alınır. |
| BOBİ FRS | Ölçüm / muhasebeleştirme: BOBİ FRS Bölüm 9, finansal borçların ve ticari/diğer borçların ölçümünde vade ve finansman etkisini dikkate alır. Bir yıldan uzun vadeli ticari alacak ve borçlarda itfa edilmiş maliyet yaklaşımı önemlidir; işlem maliyetleri ve etkin faiz hükümleri TFRS’den farklı ayrıntı düzeyinde uygulanır. | Kritik ayrım: BOBİ FRS kendi Bölüm 9 hükümleriyle uygulanır. |
| KÜMİ FRS | Ölçüm / muhasebeleştirme: KÜMİ FRS Bölüm 10 daha sade bir finansal araç modeli kurar. Küçük işletmeler ile mikro işletmeler için özellikle uzun vadeli ticari alacak/borçların iskonto edilmesinde farklılık doğabilir; işletme sınıfı kontrol edilmeden TFRS veya BOBİ FRS sonucu otomatik taşınmaz. | Kritik ayrım: Küçük/mikro ayrımı ve sadeleştirmeler kontrol edilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Vade analizi yapılır; uzun vadeli kısmın 4 no.lu sınıfa aktarımı veya uzun vadeden kısa vadeye gelen kısmın sınıflaması kontrol edilir. Yabancı para varsa dönem sonu kur değerlemesi yapılır. Faiz, komisyon ve işlem maliyetleri dönemsellik ve raporlama çerçevesine göre ayrıştırılır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Hesabın vade niteliğini kontrol etmeden kullanmak.
- Tahakkuk etmiş finansman maliyetini anaparayla karıştırmak.
- Yasal kayıt ile finansal raporlama ölçümünü aynı kabul etmek.
Mesleki kontrol sorusu: Bordro tahakkuku, SGK bildirgesi ve 361 hesabı arasında hangi üçlü mutabakat yapılmalıdır?
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.