369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı
Sınıf / grup: 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar / 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler
Kısa tanım
360, 361 ve 368 kapsamına girmeyen, kanuni veya sözleşmesel olarak kamu/kurumlara ödenecek diğer kısa vadeli yükümlülükleri izler.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
360, 361 ve 368 kapsamına girmeyen, kanuni veya sözleşmesel olarak kamu/kurumlara ödenecek diğer kısa vadeli yükümlülükleri izler.
| Grup | 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler |
|---|---|
| Nitelik | Pasif |
| Normal bakiye | Alacak |
| Borçlandırılır | Ödeme, mahsup veya yükümlülük sona erdiğinde. |
| Alacaklandırılır | Diğer yükümlülük tahakkuk ettiğinde. |
| Başlıca karşı hesaplar | 102 Bankalar, gider hesapları, ilgili kurum/alt hesaplar. |
| Mali tablo yeri | Kısa vadeli yabancı kaynaklar. |
Muhasebe mantığı
360, 361 ve 368 kapsamına girmeyen, kanuni veya sözleşmesel olarak kamu/kurumlara ödenecek diğer kısa vadeli yükümlülükleri izler.
Uygulama 1 - Diğer yasal yükümlülük tahakkuku
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 770 | Genel Yönetim Giderleri | ₺50.000,00 | |
| 369 | Ödenecek Diğer Yükümlülükler | ₺50.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 50,000.00 TL = Alacak toplamı 50,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: İşletmenin tabi olduğu özel bir yasal yükümlülük örneği.
Uygulama 2 - Ödeme
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 369 | Ödenecek Diğer Yükümlülükler | ₺50.000,00 | |
| 102 | Bankalar | ₺50.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 50,000.00 TL = Alacak toplamı 50,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Yükümlülük ödenir.
Uygulama 3 - Vade geçmesi
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 369 | Ödenecek Diğer Yükümlülükler | ₺25.000,00 | |
| 368 | Vadesi Geçmiş/Ertelenmiş/Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler | ₺25.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 25,000.00 TL = Alacak toplamı 25,000.00 TL.
- Kayıt mantığı: Vadesi geçen ve 368 tanımına giren tutar yeniden sınıflanır.
Vergisel değerlendirme
MSUGT/VUK yasal kaydında borcun hukuki niteliği, vadesi ve değerleme hükümleri esas alınır.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| IFRS / TFRS | TFRS 9 kapsamında finansal yükümlülük ilk kayda almada gerçeğe uygun değer üzerinden değerlendirilir; gerçeğe uygun değer farkı kâr/zarara yansıtılmayan yükümlülüklerde doğrudan ilişkilendirilebilir işlem maliyetleri ölçüme dahil edilir. Sonraki ölçüm çoğunlukla etkin faiz yöntemiyle itfa edilmiş maliyettir. Yabancı para yükümlülüklerde TMS 21 ayrıca uygulanır. |
|---|---|
| BOBİ FRS | BOBİ FRS Bölüm 9, finansal borçların ve ticari/diğer borçların ölçümünde vade ve finansman etkisini dikkate alır. Bir yıldan uzun vadeli ticari alacak ve borçlarda itfa edilmiş maliyet yaklaşımı önemlidir; işlem maliyetleri ve etkin faiz hükümleri TFRS’den farklı ayrıntı düzeyinde uygulanır. |
| KÜMİ FRS | KÜMİ FRS Bölüm 10 daha sade bir finansal araç modeli kurar. Küçük işletmeler ile mikro işletmeler için özellikle uzun vadeli ticari alacak/borçların iskonto edilmesinde farklılık doğabilir; işletme sınıfı kontrol edilmeden TFRS veya BOBİ FRS sonucu otomatik taşınmaz. |
| Vergi / MSUGT | Ölçüm / muhasebeleştirme: MSUGT/VUK yasal kaydında borcun hukuki niteliği, vadesi ve değerleme hükümleri esas alınır. | Kritik ayrım: Yasal defter ve vergi değerlemesi finansal raporlama ölçümüyle aynı değildir. |
| IFRS / TFRS | Ölçüm / muhasebeleştirme: TFRS 9 kapsamında finansal yükümlülük ilk kayda almada gerçeğe uygun değer üzerinden değerlendirilir; gerçeğe uygun değer farkı kâr/zarara yansıtılmayan yükümlülüklerde doğrudan ilişkilendirilebilir işlem maliyetleri ölçüme dahil edilir. Sonraki ölçüm çoğunlukla etkin faiz yöntemiyle itfa edilmiş maliyettir. Yabancı para yükümlülüklerde TMS 21 ayrıca uygulanır. | Kritik ayrım: Finansal yükümlülüğün ekonomik özü, etkin faiz ve vade esas alınır. |
| BOBİ FRS | Ölçüm / muhasebeleştirme: BOBİ FRS Bölüm 9, finansal borçların ve ticari/diğer borçların ölçümünde vade ve finansman etkisini dikkate alır. Bir yıldan uzun vadeli ticari alacak ve borçlarda itfa edilmiş maliyet yaklaşımı önemlidir; işlem maliyetleri ve etkin faiz hükümleri TFRS’den farklı ayrıntı düzeyinde uygulanır. | Kritik ayrım: BOBİ FRS kendi Bölüm 9 hükümleriyle uygulanır. |
| KÜMİ FRS | Ölçüm / muhasebeleştirme: KÜMİ FRS Bölüm 10 daha sade bir finansal araç modeli kurar. Küçük işletmeler ile mikro işletmeler için özellikle uzun vadeli ticari alacak/borçların iskonto edilmesinde farklılık doğabilir; işletme sınıfı kontrol edilmeden TFRS veya BOBİ FRS sonucu otomatik taşınmaz. | Kritik ayrım: Küçük/mikro ayrımı ve sadeleştirmeler kontrol edilir. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Vade analizi yapılır; uzun vadeli kısmın 4 no.lu sınıfa aktarımı veya uzun vadeden kısa vadeye gelen kısmın sınıflaması kontrol edilir. Yabancı para varsa dönem sonu kur değerlemesi yapılır. Faiz, komisyon ve işlem maliyetleri dönemsellik ve raporlama çerçevesine göre ayrıştırılır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Hesabın vade niteliğini kontrol etmeden kullanmak.
- Tahakkuk etmiş finansman maliyetini anaparayla karıştırmak.
- Yasal kayıt ile finansal raporlama ölçümünü aynı kabul etmek.
- 37 Borç ve Gider Karşılıkları
Mesleki kontrol sorusu: 369 bakiyesinin hangi kurum, dönem ve hukuki dayanağa ait olduğu alt hesaplarda açıkça izleniyor mu?
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.