723 Direkt İşçilik Süre (zaman) Farkları Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 72 Direkt İşçilik Giderleri
Kısa tanım
Fiili çalışma süresi ile fiili üretime izin verilen standart süre arasındaki verimlilik farkını izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Fiili çalışma süresi ile fiili üretime izin verilen standart süre arasındaki verimlilik farkını izlemek.
| Hesabın amacı | Fiili çalışma süresi ile fiili üretime izin verilen standart süre arasındaki verimlilik farkını izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Olumsuz süre farkı borç, olumlu süre farkı alacak çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Fiili saatler standart saatleri aştığında. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Fiili saatler standart saatlerin altında kaldığında veya kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 720, 721, 722, 151/152, 620. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Olumsuz süre farkı
Fiili 2.100 saat ile standart izin verilen 2.000 saat arasındaki 100 saat fark, 300 TL standart ücretle 30.000 TL olumsuzdur.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 723 | Direkt İşçilik Süre Farkları | ₺30.000,00 | |
| 721 | Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma | ₺30.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 30.000 TL = Alacak toplamı 30.000 TL.
- Kayıt mantığı: Basitleştirilmiş fark kaydıdır; tam kapanış 722 hesabı örneğinde birlikte gösterilmiştir.
- Farkın kaynağı işçi verimliliği değil, üretim planlama veya ekipman arızası olabilir. Yönetim analizi muhasebe kaydından daha derine inmelidir.
Uygulama 2 - Anormal boş zamanın ayrılması
723 hesabındaki 20.000 TL olumsuz farkın 8.000 TL’si uzun süreli olağandışı elektrik kesintisinden kaynaklanmaktadır.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 680/625** | Anormal duruş gideri | ₺8.000,00 | |
| 723 | Direkt İşçilik Süre Farkları | ₺8.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 8.000 TL = Alacak toplamı 8.000 TL.
- Kayıt mantığı: Anormal nedenli kısım normal stok maliyetinden ayrıştırılır.
- TMS 2 açısından anormal işçilik maliyetleri dönem gideridir; vergi uygulamasında ayrıca belgelendirme ve maliyet politikası kontrol edilir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et. 73 - Genel Üretim Giderleri Genel üretim giderleri (GÜG), üretimle ilgili olup tek bir mamule ekonomik biçimde doğrudan yüklenemeyen maliyetlerdir: endirekt malzeme/işçilik, üretim binası amortismanı, enerji, bakım, üretim yönetimi vb. Bu bölümdeki en kritik finansal raporlama farkı sabit GÜG’lerin kapasiteye göre dağıtılmasıdır.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Fiili üretim hacmini dikkate almadan yalnız bütçe saatleri ile karşılaştırmak.
- Makine arızası, malzeme bekleme ve öğrenme eğrisi etkilerini tek bir işçi performans farkı gibi yorumlamak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.