730 Genel Üretim Giderleri Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 73 Genel Üretim Giderleri
Kısa tanım
Üretimle ilgili, ancak doğrudan malzeme ve direkt işçilik dışında kalan endirekt üretim maliyetlerini toplamak.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Üretimle ilgili, ancak doğrudan malzeme ve direkt işçilik dışında kalan endirekt üretim maliyetlerini toplamak.
| Hesabın amacı | Üretimle ilgili, ancak doğrudan malzeme ve direkt işçilik dışında kalan endirekt üretim maliyetlerini toplamak. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Gider hesabıdır; borç çalışır, dönem sonunda 731 ile kapanır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Üretim tesisi enerji, amortisman, bakım, endirekt işçilik ve benzeri giderleri tahakkuk ettiğinde. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Düzeltme veya 731 ile kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 150/335/257/102/320, 731, 151, 680/625. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Endirekt üretim giderlerinin tahakkuku
Üretim tesisine ait 180.000 TL elektrik, 120.000 TL amortisman ve 70.000 TL endirekt işçilik gideri oluşmuştur.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 730 | Genel Üretim Giderleri | ₺370.000,00 | |
| 320/381* | Elektrik gideri borcu/tahakkuku | ₺180.000,00 | |
| 257 | Birikmiş Amortismanlar | ₺120.000,00 | |
| 335/36* | Endirekt işçilik yükümlülükleri | ₺70.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 370.000 TL = Alacak toplamı 370.000 TL.
- Kayıt mantığı: Üretimle ilgili fakat doğrudan mamule izlenemeyen maliyetler 730’da toplanır.
- Üretim dışı yönetim binası amortismanı veya satış departmanı giderleri 730’a alınmamalıdır.
Uygulama 2 - Bakım bölümünün üretim gider yerlerine dağıtılması
Yardımcı üretim/bakım merkezinde toplanan 90.000 TL gider esas üretim merkezlerine bakım saati üzerinden dağıtılmıştır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 730.01 | Esas Üretim Yeri A - GÜG | ₺54.000,00 | |
| 730.02 | Esas Üretim Yeri B - GÜG | ₺36.000,00 | |
| 730.90 | Bakım Gider Yeri | ₺90.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 90.000 TL = Alacak toplamı 90.000 TL.
- Kayıt mantığı: Alt hesaplarda gider yeri dağıtımı yapılır; toplam 730 değişmez, yalnız maliyet merkezi bazında yeniden sınıflanır.
- Dağıtım anahtarı bakım hizmeti tüketimini temsil etmelidir; örneğin bakım saati, iş emri sayısı veya makine saati.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Üretimle ilgili genel imal giderleri 730’da toplanır. VUK 275 genel imal giderlerinden mamule düşen payı maliyet unsuruna dahil eder. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: TMS 2 sabit GÜG’ü normal kapasiteye göre, değişken GÜG’ü fiili kullanım esasına göre sistematik dağıtır; atıl kapasiteye düşen sabit gider dönem gideridir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Bölüm 6 tam maliyeti temel yöntem olarak düzenler; normal maliyet yöntemine de izin verir. Faaliyeti duran/henüz başlamamış bölümlerin sabit GÜG’ü maliyete alınmaz. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Bölüm 8 tam maliyeti düzenler ve normal maliyet yöntemine de izin verir; duran/faaliyetsiz bölümlere ilişkin sabit GÜG stok maliyetine alınmaz. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Satış ve genel yönetim giderlerini 730’a yüklemek.
- Atıl kapasite maliyetini stoklara dağıtarak stokları şişirmek.
- Dağıtım anahtarını nedensellik yerine kolaylık esasına göre seçmek.
- Üretimle ilgisiz amortismanı 730’a almak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.