731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesabı Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 73 Genel Üretim Giderleri
Kısa tanım
730’da toplanan veya önceden saptanmış genel üretim maliyetini 151 ve gerektiğinde dönem giderlerine yansıtmak.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
730’da toplanan veya önceden saptanmış genel üretim maliyetini 151 ve gerektiğinde dönem giderlerine yansıtmak.
| Hesabın amacı | 730’da toplanan veya önceden saptanmış genel üretim maliyetini 151 ve gerektiğinde dönem giderlerine yansıtmak. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Yansıtma hesabıdır; aktarımda alacak, 730 kapanışında borç çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | 730’u kapatırken. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Genel üretim giderini yarı mamule, diğer varlığa veya gider hesabına aktarırken. |
| Başlıca karşı hesaplar | 730, 151, 680/625, 732-734. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Normal kapasiteye göre sabit GÜG dağıtımı
Normal kapasite 100.000 birim, sabit GÜG 2.400.000 TL ve fiili üretim 60.000 birimdir. TMS 2 normal kapasite yaklaşımında birim sabit GÜG 24 TL; stoklara yüklenen 1.440.000 TL, dağıtılmayan 960.000 TL’dir.
Bu fişte x, /, * veya birleşik kodlar (ör. 11x, 120/600) öğretici/şematik gösterimdir; standart tekdüzen hesap kodu değildir. İşletme kendi geçerli hesap kodunu kullanmalıdır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 151 | Yarı Mamuller - Üretim | ₺1.440.000,00 | |
| 680/624** | Dağıtılmayan sabit GÜG / çalışmayan kısım | ₺960.000,00 | |
| 731 | Genel Üretim Giderleri Yansıtma | ₺2.400.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 2.400.000 TL = Alacak toplamı 2.400.000 TL.
- Kayıt mantığı: Düşük kapasite nedeniyle birim maliyet 40 TL’ye çıkarılmaz; normal kapasite oranı korunur ve atıl kapasite payı giderleştirilir.
- TFRS açısından bu ayrım zorunludur. BOBİ/KÜMİ tam maliyet yaklaşımında sonuç farklı olabilir; işletmenin uyguladığı raporlama çerçevesi açıkça belirlenmelidir.
Uygulama 2 - Fiili GÜG’ün yarı mamule yansıtılması
Fiili maliyet yönteminde üretimle ilgili ve stok maliyetine alınabilir GÜG 480.000 TL’dir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 151 | Yarı Mamuller - Üretim | ₺480.000,00 | |
| 731 | Genel Üretim Giderleri Yansıtma | ₺480.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 480.000 TL = Alacak toplamı 480.000 TL.
- Kayıt mantığı: Üretimle ilişkilendirilebilir genel gider, uygun dağıtım anahtarları üzerinden 151’e aktarılır.
- Dağıtım anahtarlarının dönemler arası tutarlılığı ve neden-sonuç ilişkisi denetlenmelidir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- TMS 2 normal kapasite uygulanıyorsa dağıtılmayan sabit gideri 151’e göndermek.
- 731 toplamını 730’dan fazla/az bırakıp fark hesaplarını kullanmamak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.