732 Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkları Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 73 Genel Üretim Giderleri
Kısa tanım
Fiili GÜG ile esnek/önceden saptanmış bütçe tutarı arasındaki harcama farkını izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Fiili GÜG ile esnek/önceden saptanmış bütçe tutarı arasındaki harcama farkını izlemek.
| Hesabın amacı | Fiili GÜG ile esnek/önceden saptanmış bütçe tutarı arasındaki harcama farkını izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Olumsuz fark borç, olumlu fark alacak çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Fiili genel üretim harcamaları uygun bütçe tutarını aştığında. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Fiili harcamalar bütçenin altında kaldığında veya kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 730, 731, 733, 734, 151/152, 620. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Olumsuz bütçe farkı
Standart GÜG vakasında bütçe/harcama farkı 70.000 TL olumsuzdur.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 732 | Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkları | ₺70.000,00 | |
| 731 | Genel Üretim Giderleri Yansıtma | ₺70.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 70.000 TL = Alacak toplamı 70.000 TL.
- Kayıt mantığı: Basitleştirilmiş fark kaydıdır. Tam kapanışta 730 fiili toplamı, 731 uygulanan standart GÜG ve 732-734 farkları birlikte dengelenir.
- Bütçe farkı yönetim kontrol göstergesidir; finansal raporlama açısından anormal nitelikteki tutarlar stok maliyetinden çıkarılmalıdır.
Uygulama 2 - Farkın dönem sonunda sonuç hesabına aktarılması
70.000 TL olumsuz bütçe farkının tamamının cari dönemde satılan üretime ilişkin olduğu belirlenmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 620 | Satılan Mamuller Maliyeti | ₺70.000,00 | |
| 732 | Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkları | ₺70.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 70.000 TL = Alacak toplamı 70.000 TL.
- Kayıt mantığı: Fark satılan üretime ilişkinse satışların maliyetine aktarılabilir; stokta üretim varsa uygun paylaştırma gerekir.
- Anormal israf/atıl kapasite ise TMS 2 çerçevesinde doğrudan dönem gideri yaklaşımı ayrıca değerlendirilmelidir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Sabit ve değişken GÜG bileşenlerini ayırmadan tek statik bütçeyle performans ölçmek.
- Fiyat/harcama farkını kapasite farkı ile karıştırmak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.