733 Genel Üretim Giderleri Verimlilik Farkları Hesabı
Sınıf / grup: 7 Maliyet Hesapları / 73 Genel Üretim Giderleri
Kısa tanım
Değişken genel üretim giderleri bakımından fiili faaliyet girdisi ile standart izin verilen faaliyet arasındaki verimlilik etkisini izlemek.
Bu hesabın resmî açıklaması henüz bu sayfaya aktarılmadı. Aşağıdaki bölümler editoryal açıklamadır ve resmî metin yerine geçmez.
Editoryal açıklama
Bu bölüm mevzuat metni değildir; uygulamaya yönelik eğitim amaçlı açıklamadır.
Değişken genel üretim giderleri bakımından fiili faaliyet girdisi ile standart izin verilen faaliyet arasındaki verimlilik etkisini izlemek.
| Hesabın amacı | Değişken genel üretim giderleri bakımından fiili faaliyet girdisi ile standart izin verilen faaliyet arasındaki verimlilik etkisini izlemek. |
|---|---|
| Hesap niteliği / normal yön | Olumsuz fark borç, olumlu fark alacak çalışır. |
| Borçlandırıldığı durumlar | Fiili faaliyet saati standart saatleri aştığında. |
| Alacaklandırıldığı durumlar | Fiili faaliyet saati standart saatlerin altında olduğunda veya kapanışta. |
| Başlıca karşı hesaplar | 730, 731, 732, 734, 151/152, 620. |
| Mali tablo bağlantısı | 7xx hesabı dönemsel maliyet izleme aracıdır; yansıtma/fark mekanizması sonunda ilgili stok, varlık veya 6xx sonuç hesabına taşınır. |
Uygulama 1 - Olumsuz GÜG verimlilik farkı
Fiili makine saati 8.500, standart izin verilen saat 8.000 ve değişken GÜG standardı 40 TL/saat olduğundan 20.000 TL olumsuz fark vardır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 733 | Genel Üretim Giderleri Verimlilik Farkları | ₺20.000,00 | |
| 731 | Genel Üretim Giderleri Yansıtma | ₺20.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 20.000 TL = Alacak toplamı 20.000 TL.
- Kayıt mantığı: Fazla faaliyet saati değişken genel üretim maliyetini yükselttiği için olumsuz fark doğmuştur.
- Farkın nedeni makine verimsizliği, kalite sorunu, kısa üretim serileri veya plansız duruş olabilir.
Uygulama 2 - Olumlu verimlilik farkının kapatılması
Dönem sonu 15.000 TL olumlu verimlilik farkı tamamen satılan mamullere ilişkindir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 733 | Genel Üretim Giderleri Verimlilik Farkları | ₺15.000,00 | |
| 620 | Satılan Mamuller Maliyeti | ₺15.000,00 |
Kontrol: Borç toplamı 15.000 TL = Alacak toplamı 15.000 TL.
- Kayıt mantığı: Olumlu fark satışların maliyetini azaltır.
- Stokta üretim varsa farkın yalnız satışların maliyetine atılması dönem sonu stoklarını hatalı gösterebilir.
IFRS/TFRS - BOBİ FRS - KÜMİ FRS ayrıntılı karşılaştırma
| Vergi/MSUGT | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: 7xx kayıt sistemi, maliyetlerin fonksiyon/çeşit esaslı izlenmesi ve yansıtma hesaplarıyla stok/sonuç hesaplarına taşınmasını düzenler. VUK değerleme hükümleri vergi matrahı için ayrıca dikkate alınır. |
|---|---|
| TFRS/IFRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. Giderin stok maliyetine, başka bir varlığa veya kâr/zarara alınması ilgili standardın tanıma ve ölçüm koşullarına göre belirlenir. |
| BOBİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. BOBİ FRS Bölüm 6 Stoklar ve ilgili bölümler maliyet ölçümünü belirler; TDHP kayıtları raporlama düzeltmeleriyle bağlanabilir. |
| KÜMİ FRS | Muhasebeleştirme / ölçüm açısından kritik nokta: Hesap kodu öngörmez. KÜMİ FRS Bölüm 8 Stoklar ve diğer ilgili bölümler ölçüm esasını belirler; küçük ve mikro işletmeler için sadeleştirilmiş hükümler dikkate alınır. |
Dönem sonu ve mali tablo etkisi
Dönem sonunda gider hesabı ile yansıtma hesabının kapanıp kapanmadığını kontrol et. Yansıtılan tutarın varlık/maliyet/sonuç hesabındaki karşılığını ve maliyet tablosu ile tutarlılığını kontrol et. Standart maliyet kullanılıyorsa fark hesaplarının nedenini ve olumlu/olumsuz yönünü ayrı analiz et.
Sık yapılan hatalar ve kontrol
- Verimlilik farkını sabit GÜG kapasite farkıyla karıştırmak.
- Uygun faaliyet ölçüsü yerine maliyetle ilgisiz dağıtım anahtarı kullanmak.
Resmî kaynaklar
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)Resmî Gazete, 26.12.1992, Sayı 21447 (Mükerrer)
Bu sayfa eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Beyanname, denetim ve özel işlemlerde güncel mevzuat ile mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.